Navigatie Inhoud Activiteiten in Oostenrijk

Genuss Region: de 'dirndl' van het Pielachtal

De gele kornoelje, in Oostenrijk “dirndl” en botanisch “cornus mas” genoemd, is een traditionele grensstruik uit het Pielachtal waarvan de bittere vruchten in een veelvoud van culinaire kwaliteitsproducten verwerkt kunnen worden.

 © Gerhard Gatterer

Gesprek met Barbara en Gerhard Gatterer

Dubbelzinnige 'dirndl'
Tweemaal per jaar vindt er in het Neder-Oostenrijkse Pielachtal een bijzonder kleurenschouwspel plaats: wanneer de kornoeljestruiken bedekt zijn met goudgele bloemen en wanneer zijn hun dieprode vruchten dragen.

Dat men in het Mostviertel niet lang moet zoeken om kornoeljes of ‘dirndln’ aan te treffen, hangt niet alleen samen met de traditionele dracht van de ‘Pielachtalerinnen’, ook de typische, rode vrucht van de gele kornoelje heet ‘dirndl’ en wordt in een aantal unieke producten verwerkt. Bijvoorbeeld door Barbara Gatterer uit Ober-Grafendorf, die de bittere, olijfvormige vruchten onmiddellijk na de oogst ontpit en tot confituur en gelei verwerkt. Haar echtgenoot Gerhard bewijst dat ook hij weet hoe veelzijdig de kornoeljekersen zijn: zo verwerkt hij ze tot fijne, bittere siroop, nectar, vruchtensap en de “alcoholische kornoeljes” likeur en schnaps.

Van “grenshout” tot Genuss region
Oorspronkelijk diende de langzaam groeiende, grote struik als grensaanduiding tussen verschillende landbouwgebieden. Gerhard Gatterer: “De kornoelje is bij ons in het dal onlosmakelijk verbonden met elk landbouwbedrijf. Het verschil met vroeger ligt erin dat ze nu doelbewust gekweekt worden. Uit de vruchten maakte men eerst enkel sap en schnaps voor eigen gebruik.” Pas in de jaren ’90 verspreidde een veredelde vorm van de traditionele kornoeljekers zich snel in het Pielachtal. Een trend waaraan de familie Gatterer ook gehoor gaf. Tegenwoordig gedijen 40.000 kornoeljestruiken in de regio waarvan ongeveer een vierde ook werkelijk geconsumeerd wordt. Als je je de kornoeljekers voorstelt als struiken die mooi in rij geplant worden, heb je het mis. “We hebben meer dan 2,5 hectaren boomgaarden met een mix van oude appel- en perenbomen. Zo hebben we dus ook onze kornoeljestruiken geplant, kris kras door elkaar, waardoor het onmogelijk wordt om er met de tractor tussen te rijden”, lacht Barbara Gatterer. Dit is ook niet nodig aangezien de kornoelje een bescheiden struik is die in principe niet veel zorg nodig heeft.

In het net gevangen
Ook bij de oogst werken de 10m hoge planten eigenlijk goed mee: “De vrucht van de kornoelje is pas rijp wanneer ze van de struik valt, zonder aan de boom te schudden. De oogstperiode loopt ongeveer van eind augustus tot midden oktober. “De traditie van onze regio wil dat we de vruchten dan van de bodem scheppen met een fijnmazig net. Vervolgens de bladeren en minder mooie vruchten eruithalen en dan gaan ze onmiddellijk naar de verwerking.” In 2009 kon de familie Gatterer een volledige 1.000 kg aan vruchten verkopen. Dat gebeurt hier ter plaatse, zoals de landbouwer van de kornoeljes benadrukt: “Zolang ik mij kan herinneren, wordt alles bij ons op de boerderij verkocht, alles is 100% eigen productie. Brood, vlees, likeur, sap - en nu ook kornoeljeproducten. Dit is pas écht ‘eten’ in vergelijking met de producten die men in elke supermarkt kan kopen. We zijn er meer dan trots op!”

Lof voor de kornoelje
En wat brengt de toekomst? „Mijn man houdt ervan om nieuwe producten te ontwikkelen“, verklapt Barbara Gatterer ons. “Een deel van de laatste oogst hebben we ingevroren,  ik ben alvast benieuwd wat hij ervan gaat maken.” “Volgens mij zit er groot potentieel in sappen en nectars”, verraadt mijnheer Gatterer ons over zijn toekomstplannen. “De kornoeljes bevatten naast tannines, goed voor darmen en maag, ook een bom aan vitamine C en mineralen. Waarom voor granaatappelsap kiezen wanneer men een minstens even gezonde vrucht vlakbij de deur heeft?”  Hopelijk worden de nieuwe creaties van de familie Gatterer minstens zo succesvol als de confituur, de siroop en het vruchtensap. Deze laatste kregen bij “Ab Hof 2010” (speciale beurs voor landbouwers die hun producten direct verkopen) in het Neder-Oostenrijkse Wieselburg de gouden en zilveren prijs. Zo rest enkel nog de vraag wanneer de kornoeljekersen hun weg vinden naar de regionale topgastronomie ...