Moderne architectuur in Oostenrijk

In het Burgenland rijpen de krachtigste rode wijnen en de zoetste witte wijnen van het land en de wijnbouwers zijn progressieve bouwers geworden. Velen van hen, zoals Weingut Esterhazy, hebben gewaagde bouwwerken in het landschap geplaatst of hun eigendommen opmerkelijk aangepast en uitgebreid.

Karinthië kan met haar zuiders klimaat terugblikken op een traditie van mediterraanse bouwstijlen. Villa's en badhuizen nemen je mee terug naar de sfeer van de Oudheid en zorgen voor verkoeling tijdens de zomer. Vandaag de dag waagt men zich er ook aan grotere bouwwerken, zoals het Steinhaus van Günter Domenig aan de Ossiacher See, dat intussen een wereldberoemd voorbeeld is van postmoderne, deconstructivistische architectuur. Of de Hypo-Alpe-Adria-Bank, een eveneens deconstructivistisch gebouw, dat een vrij wereldbeeld, een nieuw begin en een open geest symboliseert. 

Ook in Niederösterreich vind je architecturale verscheidenheid. Een wandeling door het oude stadscentrum van Krems neemt je mee naar de wereld ten tijde van de middeleeuwen, de Kunsthalle Krems katapulteert je terug naar het heden. Het spectaculairste architecturale pareltje uit Niederösterreich is het'Loisium', een reusachtig multimediaal wijnmuseum met een bijhorend designhotel. De 'Wolkenturm' in Grafenegg wekt dan weer spanning op. In schril contrast met het kasteel in Romaanse stijl ontplooit het expressief gevouwen paviljoen zich richting de wolken boven het park en doet dienst als sculptuur, openluchttheater en plaats waar je heerlijk kunt relaxen.

Oberösterreichs historische stadscentra – bijvoorbeeld Wels, Steyr Schärding en Gmunden – vormen een scherp contrast met de hedendaagse moderne architectuur, zoals het Lentos Kunstmuseum aan de Linzer Donau-oever, of het opvallende, futuristische Ars Electronica Center, dat door middel van LED-lampjes alle kleuren van de regenboog kan tonen. Tot voor enkele jaren was het Brucknerhaus, een concertgebouw uit de jaren ‘70, met zijn zwevende concertzalen het eerste internationaal erkende gebouw van de moderne stroming in Linz.

Wie Salzburg zegt, zegt barok; een verwijzing naar de vele kerken, paleizen en locaties uit de tijd van Mozart. Dat Salzburg ook andere kanten heeft, wordt al snel duidelijk aan de hand van enkele voorbeelden, zoals het Museum der Moderne op de Mönchsberg of Hangar 7 aan Salzburg Airport, waar een vliegtuig-hangar, een kunstgalerij, gastronomie en een waaier aan belevenissen op een wereldwijd unieke manier gecombineerd worden.

In de Steiermark was en is een van de actiefste architectuurbewegingen van Oostenrijk aan het werk, vandaag de dag bekend als de “Grazer Schule”. Omdat zij zelfs hun stempel gedrukt hebben op de stijl van de stadsplannen, doet het  Kunsthaus van de Britse architecten Cook en Fournier, ook wel “Friendly Alien“ genoemd, zich voor als een droombeeld dat werkelijkheid geworden is. Het Kunsthaus en het Vito Acconcis Insel in de Mur zijn duidelijke statements voor de verwezenlijking van een architectuur waarvan tot nu toe enkel gedroomd kon worden.

Het bergachtige Vorarlberg heeft zich de laatste jaren tot een ware magneet voor architectuurliefhebbers ontwikkeld. De voorbije veertig jaar ontstond hier een ongelofelijke dichtheid aan gebouwen die op vlak van architectuur heel interessant zijn. Sinds de jaren ’90 krijgt het kleine deelstaatje veel aandacht in het Europese vakgebied. Bovendien zorgde de vroege aandacht voor duurzaam bouwen ervoor dat Vorarlberg een ontwikkelingsvoorsprong opbouwde in de bouwcultuur. Het spaarzame omspringen met middelen en eenvoudige, goed doordachte grondplannen onderscheiden de hedendaagse bouwwerken, maar vormen tegelijk de schakel met de traditie.
Moderne architectuur in Vorarlberg

De meeste architectonische hoogstandjes van Tirol vinden de bezoekers van deze deelstaat aan de Inn. Bijvoorbeeld de Bergisel-Sprungschanze van Zaha Hadid, die ondertussen is uitgegroeid tot symbool voor de stad Innsbruck. Bezoekers kunnen zich naar de top van de toren laten brengen en vervolgens van een uniek uitzicht over het Inntal genieten. Dat Tirol veel belang hecht aan hoogwaardige architectuur, bewijzen ook de nieuwe Hungerburgbahn in Innsbruck of de vaak sublieme filialen van de MPreis-supermarkten voortdurend.

Er is bijna geen enkele stad waar het historische stadsbeeld zo goed behouden is gebleven als in Wenen. De uitdaging is des te groter voor nieuwe projecten, omdat die in het historische plaatje moeten passen. De Skyline Donaucity of het MuseumsQuartier zijn echter indrukwekkende bewijzen dat de overgang naar de 21ste eeuw geslaagd is. Kenmerkend voor Wenen is ook de kunst om oude gebouwen te renoveren of uit te breiden. Zo ontstonden ook toppers in de binnenhuisarchitectuur.