navigatie Inhoud activiteiten in Oostenrijk

Openluchtmuseum Schmiedleithen in Oberösterreich

Twee gekruiste zeisen vormen in het openluchtmuseum Schmiedleithen bij Leonstein het symbool voor de bestemming die het gebouwencomplex voorheen had: tot 1967 werd het grote hamergebouw hier gebruikt om zeisen te vervaardigen.

 © Freilichtmuseum Schmiedleithen

De eigenaren van de metaalfabriek, de Hammerherren of 'zwarte graven', zwaaiden de scepter in het Steyrtal. Het is aangetoond dat de voormalige 'smidse aan de Leithen' al in 1603 in bedrijf was. De kleine nederzetting, met herenhuizen en bedrijfsgebouwen, getuigt van de bloeiende ambachtelijke productie onder de familie Zeitlinger, die vanaf 1871 leiding aan de onderneming en de medewerkers gaf. Vanaf Slot Leonstein is het ongeveer 20 minuten lopen naar het Gärtnerhäusl (tuinhuisje) van de Schmiedleithen. Na reservering kunt u deelnemen aan een rondleiding tijdens een ongeveer één uur durende wandeling door de feodale wereld van de 'zwarte graven'.

Tegenover dit gebouw staat het Helmhäusl, dat bewoond werd door de 'Moa', de meier of pachter. Daarachter ligt het 'nieuwe herenhuis' verscholen, met een fraai beplante stervormige tuin en een verwarmde kas voor exotische gewassen. Het langgerekte gebouw langs de weg is het Mühlhäusl - het molenhuisje. Bedrijfsgebouwen en stallen volgen, net als het 'oude herenhuis' - het pronkstuk van het complex. Rudolf Zeitlinger, de laatste 'zwarte graaf', heeft hier gewoond. De zeisenmakerij zelf bestond uit het gebouw dat 'de hamer' heette, waar het staal verhit en gesmeed werd. In het smidshuis hadden de zeisensmeden hun slaapplaatsen en in de kamer werd gegeten. Zo'n 100 mensen werkten hier en woonden hier deels ook.

De meeste gebouwen zijn bewoond en dus alleen van buiten te bezichtigen, maar de 'Kram' is geopend voor bezoekers: in deze ruimte, waar de zeisen vroeger verzendklaar gemaakt werden voor hun reis naar plaatsen over de hele wereld, is nu een tentoonstelling gehuisvest over de zwarte graven van de Schmiedleithen.

Meer informatie:
www.schmiedleithen.at