Kunstwerken van glas

In het verleden werden de glashutten om de 50 à 60 jaar verlaten; de glasblazers trokken verder, nieuwe wouden tegemoet. Ze hadden immers heel wat hout nodig om hun smeltovens te stoken, maar ook om as te winnen. Tot nieuwe methodes hen toelieten een vaste standplaats te kiezen. In Brand-Nagelberg in het Waldviertel kocht een ondernemer de kleine glashutten en legde daarmee de basis voor een indrukwekkende expansie. Omstreeks 1900 werden de kunstzinnige producten uit dit atelier verkocht in Wenen, Budapest, Londen en New York. Nagelberg kent internationale faam voor glazen uit loodkristal, die veredeld worden met verschillende technieken: graveren, etsen of zandstralen. Van een uitzonderlijke schoonheid zijn de zogenaamde "Überfanggläser" (cameeglazen): een glas wordt bekleed met een laagje anderskleurig glas, in de bovenste laag worden dan motieven aangebracht, door - mechanisch of chemisch - een deel van de bovenste laag weg te nemen, tot de onderste laag weer duidelijk zichtbaar is.

De glascultuur van Nagelberg is vandaagde dag nog steeds te beleven in levendige ateliers. De firma Zalto bijvoorbeeld produceert prachtige glazen, vooral de wijnglazen uit hun Denk'Art serie vallen erg in de smaak bij kenners en wijnboeren.

De glashutten van het Mühlviertel zijn bekend geworden voor een andere vorm van glasveredeling: Hinterglasschildering. Dit is een techniek waarbij op één zijde van een dunne glasplaat van groenig "Waldglas" vooral religieuze taferelen werden geschilderd. Men tekende naar voorbeelden, een soort schetsen, die men onder de glasplaat legde. Door de schittering van het glas ontstonden erg krachtige beelden, die vanaf 1700 de huisjes van boeren en gewone mensen opsmukten. Het was de eerste populaire beeldengolf: elk jaar werden zo'n 60.000 stuks vervaardigd, en dat succes hield aan tot in de 19de eeuw. Reizende handelaars sjorden deze fragiele koopwaar op hun rug en verspreidden het katholiek geïnspireerde kleinood in de hele monarchie, en zelfs tot in Rusland. Hoewel deze beelden op grote schaal in serie werden vervaardigd, behouden ze tot op heden hun magie door de krachtige expressie en de naïviteit. Ze hebben inmiddels een verzamelwaarde bereikt die de jaaromzet van de vroegere ambachtslui ver overstijgt.

ONZE TIPS: 

Niederösterreich

Glasregio Waldviertel
De website van glasregio Waldviertel geeft liefhebbers de nodige informatie over glasmanufacturen, glasmusea en evenementen in het Waldviertel waar de glasproductie centraal staat.

Glasmuseum
Andreas Apfelthaler stichtte in Alt-Nagelberg het grootste privé glasmuseum; kinderen kunnen er terecht voor een cursus glasblazen.

Zalto glasfabriek
In Neu-Nagelberg bevindt zich de beroemde Zalto glasfabriek.

Oberösterreich

Museum voor Hinterglasschildering Sandl
Traditie, geschiedenis en techniek van Hinterglasschildering in Sandl; het ambacht gaat terug tot de jaren 1800 en werd voor het dorp in de 19de eeuw een belangrijke economische factor, in die mate dat het een centrum werd voor Hinterglasschildering, bekend in de hele Donaumonarchie.

Mühlviertler Alm
Op de Mühlviertler Alm kan je wandelen, en tegelijkertijd in de geschiedenis van de glasblazerij duiken. In Liebenau vind je een glashut uit de 14de eeuw. Via de website kan je, indien gewenst, ook begeleide wandelingen reserveren.