Jodelen in Steiermark

Håi-hudiridi-dia-hudirididia-håidladi-Ålm! In 1893 werd een oproep gedaan voor een ontmoeting tussen Steiermarkse jodelaars en jubelaars. Wie iets kon doen, moest zich beslist melden: de respons was overweldigend – en er werd een schat aan landelijke levenscultuur ontdekt. Een hoorn van overvloed vol Oostenrijkse muzikaliteit opende zich, archaïsch en kunstzinnig tegelijk, en beïnvloedde componisten als Gustav Mahler, Richard Strauß en Ernst Krenek.

Oud communicatiemiddel
Jodelen is één van de oudste communicatievormen die er bestaan – en waarschijnlijk de hardste die met de menselijke stem te bereiken is. Namen als 'almenschreeuw' of 'veeroep' geven de functie van het jodelen aan voor het doorgeven van berichten in de bergen, van boerderij tot boerderij, van hut naar hut en over de dalen. Door het voortdurende wisselen tussen borst- en kopstem en de alsmaar terugkerende 'I', die heel hoog en indringend klinkt, kan de jodelaar grote afstanden overbruggen. Zo krijgt hij de aandacht van de toehoorders, die daarna antwoorden. Ook het vee reageert op zo'n kreet – in elk geval door met de kop te schudden – en laat daardoor de bel slaan die aan zijn hals bungelt, wat een teken is voor de Alpenherders.

Melodieuze liederen
Echt kippenvel krijg je van de meerstemmig gezongen jodelliederen. De zangers staan in een cirkel bij elkaar, een man of een vrouw geeft luid en duidelijk het thema aan. De andere stemmen vallen in, gaan er in mee of zingen er tegenin: met woorden en klanken die zo sterk als de bergketens van de Alpen tegenover elkaar staan, en met melodieën die aan een tocht door de bergen en dalen doen denken. Vlak voor het slotakkoord gaat het meestal nog een keer flink de hoogte in, tot aan het grote plezier van het juichen en het grote gevoel voor de Alpenweide, en veel jodelaars sluiten daarmee af. Het is een krachtig soort zingen dat diepgang heeft: jodelen brengt het lichaam in een vibrerende trilling en de hele mens in een meditatief ontspannen harmonie. De noten worden daarbij alleen als een soort steuntje gebruikt. Belangrijker is de bereidheid om bij dit zingen en roepen naar elkaar te luisteren en zich met alle kracht die de adem biedt voor elkaar open te stellen. Iedereen die het aandurft onvervalst luidruchtig en veilig zacht te zijn, kan jodelen.

ONZE TIPS:
Jodelcursus in Gasthaus Kölbl
Steirisches Volksliedwerk
Oostenrijks Volksliedwerk