Wszystkie artykuły na temat: Kultura

Jodłowanie

Jodłowanie w Styrii bywa głośne jak krzyk lub melodyjne jak pieśń. Śpiew oparty na dźwiękonaśladowczych sylabach fascynuje siłą głosu i kusi, aby spróbować samemu.

Blaudruck - cuda w kolorze indygo

Blaudruck to technika drukowania tkanin, dzięki której otrzymuje się niebieskie tkaniny pokryte białym wzorem. W XVII wieku zrewolucjonizowała ona metody włókiennictwa w Europie. Powstało wtedy tysiące manufaktur. Dziś to rzemiosło uprawiają tylko dwa warsztaty w całej Austrii. Jeden z nich znajduje się w Burgenlandzie. Wszystko w tym miejscu jest oryginalne – a właścielom nigdy nie brakuje nowych pomysłów.

Stroje mieszkanek Lasu Bregenckiego

Mieszkanki Lasu Bregenckiego bez strachu wyszły naprzeciw najeźdźcom. Gdy jednak napastnicy zobaczyli idące w białych szatach kobiety, zrobili zwrot w tył i uciekli - myśleli, że idą im na spotkanie anioły. Od tej pory, jak mówi legenda, kobiety z Lasu Bregenckiego noszą ciemnie spódnice – aby nie mylić ich z mieszkańcami niebios.

Żyj kolorowo! Ręcznie drukowane tkaniny z Ausseerland

Kraina Ausseerland leży w sercu regionu Salzkammergut. Jej jeziora, łąki i górskie masywy to książkowy przykład harmonijnego krajobrazu. Odzwierciedlenie tego malowniczego piękna znaleźć można w regionalnych strojach ludowych.

Słoweńska kultura w Karyntii

Bez wpływu słoweńskiej mniejszości, Karyntia byłaby o wiele uboższa pod względem kulturowym i nie posiadałaby wielu charakterystycznych elementów. Zwiedzający południową Karyntię wkracza w przestrzeń kulturową, która nie zna granic.

Hiszpańska Dworska Szkoła Jazdy

Lewady, kurbety i kapriole to klasyczne figury wykonywane przez ogiery lipicańskie, które nadal zachwycają w Hiszpańskiej Dworskiej Szkole Jazdy w Wiedniu. Tradycja tej szkoły liczy ponad 400 lat. Inteligentne ogiery przechodzą tu specjalistyczne szkolenia – dzięki swoim występom zyskują prawdziwą sławę.

Najważniejsze daty z życia Klimta

Gustav Klimt urodził się w Wiedniu w 1862 roku, gdzie spędził większość swojego życia. Odszedł w 1918 roku w wyniku udaru.

Wystawy specjalne w Wiedniu

Na cześć Gustava Klimta i z okazji roku jubileuszowego liczne wiedeńskie muzea przygotowały wystawy poświęcone twórczości artysty i inne interesujące ekspozycje.

Gustav Klimt i secesja

Secesja to jeden z wielkich fenomenów w historii sztuki i kultury o zasięgu międzynarodowym, w początkowym okresie modernizmu stawiający sobie za cel odświeżenie skostniałego konceptu sztuki.

Gustav Klimt i kobiety

„…bo boję się prawdziwej miłości i czuję przed nią respekt."

Gustav Klimt skoncentrował się w swych portretach, z wyjątkiem wczesnych obrazów, wyłącznie na wizerunkach kobiet. Portrety i rysunki pozwalają określić go jako jednego z największych malarzy erotycznych w historii sztuki.

Poznanie piękna w rzeczywistości – Gustav Klimt i austriackie malarstwo pejzażowe

Pejzaże namalowane podczas licznych letnich pobytów nad Attersee pokazują, że Gustav Klimt był równie otwarty na współczesne trendy, co głęboko zakorzeniony w tradycji austriackiego malarstwa pejzażowego.

Gustav Klimt – Anegdoty

„Maluję sobie moją dziewczynę, jak mi się podoba, i koniec!”

Gustav Klimt – Pocałunek albo triumf miłości

W 1907 r. Gustav Klimt rozpoczyna pracę nad „Pocałunkiem“ - najważniejszym dziełem w jego twórczości oraz szczytowym dokonaniem europejskiej secesji.

Gustav Klimt - Twórczość

W swoich czasach równie kontrowersyjny, co odnoszący sukcesy, Gustav Klimt jest jedną z centralnych postaci wiedeńskiego fin de siècle’u, epoki wyznaczającej początek modernizmu.

Gustav Klimt - Biografia

Jako jedna z wiodących osobowości wiedeńskiego fin de siècle’u Gustav Klimt stworzył dzieło, dzięki któremu stał się tym, kim jest teraz: najsłynniejszym austriackim malarzem na świecie.

Kreatywne wędrówki po Vorarlbergu

Różnorodne oferty i programy zachęcają do uwalniania i rozwijania własnej kreatywności. W ramach specjalnych projektów i podczas wędrówek można poznawać świat gór wszystkimi zmysłami. Programy łączące wędrówki z kulturą i kulinariami oraz sztuką. Oraz wiele innych propozycji dla lubiących kreatywny wypoczynek!

Warsztaty artystyczne w Vorarlbergu

Pod hasłem Kreatywni w Alpach od wiosny 2011 przez cały rok odbywają się w Brandnertal, w Bludencji i Klostertal kursy artystyczne. Zainteresowani mogą spróbować lepienia naczyń z gliny, filcowania, malowania obrazów, wiązania bukietów, pieczenia strucli lub projektowania biżuterii.

usłyszeć.góry: Wędrówki kulturalno - kulinarne

Pod hasłem usłyszeć.góry Alpenregion Bludenz organizuje każdego sierpnia i września wędrówki kulturalno – kulinarne. Widoki zapierające dech w piersiach, wędrówka i pyszne jedzenie. Czego chcieć więcej?

Interesujące Muzea w Vorarlbergu

Zapierające dech w piersiach alpejskie widoki, moc atrakcji kulturalnych i sportowych. W Vorarlbergu również miłośnicy muzeów i wystaw artystycznych znajdą mnóstwo miejsc, które warto zobaczyć. Dom Sztuki w Bregencji dla amatorów sztuki, Żydowska dzielnica, Muzeum Kobiet i wiele innych. Tych atrakcji nie można przegapić.

Muzeum Lalek ze sklepem w Blons

Muzeum Lalek w Blons porywa zwiedzających w świat historii zabawek.

Muzeum Kobiet w Hittisau

Muzeum Kobiet w Hittisau, umiejscowione w idyllicznym krajobrazie Lasku Bregenckiego to jedyne tego rodzaju muzeum w Austrii, prezentujące dorobek kulturalny i środowisko życia kobiet.

Muzeum Angeliki Kauffmann w Schwarzenbergu

Wyróżnione austriackim znakiem jakości Muzeum Angeliki Kauffmann w Schwarzenbergu znajduje się w zabytkowym szesnastowiecznym domu, w którym znajdują się, kontrastujące z historycznym budynkiem, nowoczesne sale wystawowe.

Żydowska Dzielnica i Muzeum Hohenems

Hohenems przez stulecia było ojczyzną małej żydowskiej gminy. W ostatnich latach dzielnica żydowska została starannie odrestaurowana.

Dom Sztuki w Bregencji

Przy wybrzeżu Jeziora Bodeńskiego znajduje się Kunsthaus Bregenz - Dom Sztuki w Bregencji, jedna z najważniejszych europejskich galerii sztuki.

Schubertiada w Lesie Bregenckim

Piękny alpejski krajobraz, malownicze ścieżki oraz spotkania z najlepszymi światowymi piosenkarzami to wszystko co nas czeka jeśli wybierzemy się na Schubertiadę. Muzyka kameralna i recitale fortepianowe to następne punkty programu, który również zawiera okazjonalne koncerty orkiestry, odczyty i kursy artystyczne.

Festiwal Bregencki

Festiwal Bregencki, odbywający się w lipcu i sierpniu jest niezwykłym wydarzeniem kulturalnym. Wieczór z operą zaczyna się długo przed tym jak dyrygent podniesie batutę: goście zabierani są statkiem na drugą stronę jeziora, bezpośrednio do pływającej sceny – tam zaczyna się niesamowity spektakl.

Krajobraz Kulturalny w Vorarlbergu

Niespodziewane spotkanie ze sztuką w świecie gór. Wielka opera i wielki spektakl natury na scenie jeziora. Muzyczne atrakcje wysokich lotów z widokiem na górskie łąki: Vorarlberg to arena wydarzeń kulturalnych, rozgrywających się w niezwykłych miejscach. Niejednokrotnie ważną rolę odgrywa w nich przyroda.

Homoseksualny Wiedeń: Teraz albo nigdy!

Wiedeń jest tak różnorodny i wszechstronny, jak mało która z europejskich metropolii. Stolica Austrii zachwyca swoich gości wspaniałymi budowlami, melomanów muzyczną i kulturalną ofertą najwyższej próby, smakoszy nieprzeciętną kuchnią, a spacerowiczów – rozległymi oazami zieleni w samym środku miasta. Ponad 100 muzeów, 27 zamków i przeszło 150 pałaców, a ponadto wszechobecny nowoczesny design dopełniają obrazu miasta, czyniąc je prawdziwym dziełem sztuki.

Jesień w Wiedniu

Jesień w stolicy Austrii, Wiedniu, to przede wszystkim kultura, ale nie tylko. To także rozkosz dla podniebienia i wspaniała wielobarwna panorama miasta.

Franciszek Liszt – kosmopolita i wizjoner

Franciszek Liszt jest uważany za twórcę całkowicie nowatorskiej muzyki fortepianowej i prekursorskiego stylu kompozycji. Prowadzony wizją ukazania swoich idei światu, dzięki długim trasom koncertowym, podczas których przemierzył całą Europę, wkrótce stał się kosmopolitą. W tym roku świat muzyczny obchodzi jego 200. urodziny.

Festiwal w Salzburgu

W tym roku również na kilka letnich tygodni całe miasto stanie się sceną.

Letni przegląd kulturalny

Kultura w Austrii niejedno ma imię. Latem, a więc w czasie, gdy w Alpach stary śnieg już dawno stopniał, a na nowy trzeba jeszcze trochę poczekać, kulturalna Austria prezentuje się w pełnej krasie dumna niczym paw ze swego imponującego ogona. I rzeczywiście ma się czym poszczycić. Austriaccy twórcy należą bowiem do europejskiej elity.

Dom Sztuki w Bregencji w Vorarlbergu

Aż po horyzontu kres… - nowa wystawa rzeźbiarza Antony'ego Gormleya.

Kunstmeile Krems w Dolnej Austrii

Śladami architektury dotrzeć można do niejednego labiryntu.

Dzielnica Muzeów w Wiedniu

Zapraszamy na najbardziej kulturalne leżakowanie w całej Austrii.

Garść kultury dla dzieci

Kulura wcale nie musi być nudna! Dlatego w Austrii prezentowana jest ona dzieciom i młodzieży w sposób pasjonujący, zabawny i pobudzający kreatywność. Tylko pozazdrościć maluchom świetnej oferty skierowanej właśnie dla nich. Inicjatywy takie jak dziecięce Muzeum ZOOM w Wiedniu czy letnie kursy sztuki przyciągają uwagę, bawią i rozwijają talenty.

Salzburg - scena świata

Dopiero po przybyciu do Salzburga staje się jasne, dlaczego Wolfgang Amadeusz Mozart urodził się właśnie tutaj.

Świąteczne aromaty i czar tras zjazdowych

Kiedy nadchodzi zima, w Górnej Austrii zaczyna się okres ciszy i tradycyjnych obrzędów. To adwentowe jarmarki zapraszają do odwiedzin.

Świąteczny klimat Wels

Miasto tętni życiem i utrzymuje kulturę życia na najwyższym poziomie. Wels łączy w sobie harmonijnie teraźniejszość i przyszłość.

20.08.2009 - 06.09.2009

Festiwal muzyczny w Grafenegg

Energetyczny, zróżnicowany i innowacyjny program festiwalu zaspokoi najbardziej wybredne muzyczne gusta. Od 20. sierpnia do 6. września każdy weekend należeć będzie do najwybitniejszych, najciekawszych najardziej obiecujących muzyków.

Nowczesna architektura

Muzea w Austrii kuszą odwiedzających nie tylko interesującymi zbiorami, lecz również swoją niezwykłą architekturą. Światowej sławy projektanci usiali całą Austrię supernowoczesnymi budynkami, które dopełniają obrazu miast i miasteczek.

Salzburg

Salzburg i jego przepiękna historyczna starówka w 1997 r. został wpisany przez UNESCO na listę światowego dziedzictwa.

XX wiek

Od biedermajera do secesji

Habsburgowie

Średniowiecze

Starożytność

Muzea: Wiedeń

Sztuka różnych epok, oryginalna mieszanka stylów i bogate zbiory - to wszystko charakteryzuje wiedeńskie muzea. Słynne na całym świecie kolekcje dzieł Klimta, Kokoschki, Gerstla, Böckla czy Schiele znajdziemy właśnie w Wiedniu.

Muzea: Austria

W Austrii sztuka żyje wymianą wrażeń: między artystą i publicznością, między samymi artystami – ale także pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością.

Muzea - dotknięcie muzy

Chwalone lub poddawane gorącej dyskusji, klasyczne lub mało znane: austriackie muzea z pewnością nie są nudne. Zapraszamy do krótkiego zapoznania się z tętniącym życiem kulturalnym kraju.

Kim jest Joseph Haydn?

Żyjący w owych czasach nie mieliby problemu z odpowiedzią na to pytanie. Haydn był uznawany za największego, najsławniejszego i najważniejszego kompozytora epoki. Można też powiedzieć, że Wolfgang Amadeusz Mozart, dla którego był przyjacielem oraz Ludwig van Beethoven, który był jego uczniem, poniekąd „odebrali część należnego mu splendoru”.

Śladami Haydna

Dla Mozarta był „ojcowskim przyjacielem“, Beethoven był jego wybitnym uczniem: w Wiedniu, Dolnej Austrii i Burgenlandzie liczne miejsca świadczą o życiu tak bardzo lubianego dawniej i obecnie mistrza.

Odkrywanie ciszy

Najpiękniejsze klasztory w Austrii to świetna okazja, by choć na chwilę przenieść się w mistyczny świat sprzed wieków. Te architektoniczne perły położone są wśród zachwycających, naturalnych krajobrazów, zaś ich starannie urządzone ogrody to prawdziwe dzieła sztuki współczesnej. Życie zakonników inspiruje do odbycia podróży w głąb siebie i poszukiwania odpowiedzi na pytania podstawowe.

Joseph Haydn

Za życia prawdziwa gwiazda, dziś jego muzyka rozbrzmiewa w salach koncertowych na całym świecie. Kim był Joseph Haydn?

Linz- Europejska Stolica Kultury 2009

Linz w 2009 roku, na czas przyznania mu tytułu Europejskiej Stolicy Kultury, stał się sceną dla wydarzeń artystycznych, naukowych oraz historycznych.

Słownik austriackich potraw

Backhendl, Tafelspitz, Erdäpfel... Oto krótka podróż po austriackiej kuchni, która pomoże w rozszyfrowaniu kart dań i na pewno narobi wszystkim apetytu na smaczne wypieki i austriackie specjalności.

Śladami oleju z pestek dyni

Ciemnozielony olej o intensywnym smaku jest wyjątkowym przysmakiem w skali światowej. Szczególna cecha: orzechowy posmak i aromat uszlachetnia nie tylko zupy i sałatki, ale także sery i desery.

Stara dobra klasyka

Jeśli jakiś kraj przez cały świat postrzegany jest jako „kraj muzyki“, to musi być ku temu poważny powód. Tak naprawdę powodów jest wiele, a tło historyczne jest tylko jednym z nich.

Z pasją i miłością

Austriaccy kucharze i producenci nie chcą wcale odkrywać wszystkiego na nowo. Jest raczej odwrotnie: chcą tylko dodać to tu, to tam coś nowego, coś ułatwić lub zmienić w swoich metodach uprawy lub hodowli. W ten sposób tradycja idzie w parze z duchem czasu, co w efekcie owocuje powstaniem innowacyjnego projektu lub produktu – zdrowego, oryginalnego, a niekiedy zaskakująco prostego.

Obłaskawianie bóstwa pogody

Imponująca jest w Austrii ilość zachowanych do dziś obyczajów. Ludowe obrzędy odprawiane są przy szczególnych okazjach i podkreślają ważne momenty w życiu. Austriackie obyczaje są niezwykle różnorodne: barwne, spektakularne, nastrojowe, czasem dziwne lub komiczne. Jedną cechę mają wspólną: są kultywowane z wielką pieczołowitością i przekazywane następnym pokoleniom.

Barwna mieszanka

Austriacka kuchnia z legendarnym sznyclem, deserem Kaiserschmarrn i salzburskimi Nockerln jest wyjątkowa ze względu na historie związane z poszczególnymi daniami.

Wielkie wina z gwarancją pochodzenia

Na Austrię przypada zaledwie jeden procent światowej produkcji wina. A jednak w ciągu ostatnich dwudziestu lat Austria zyskała doskonałą renomę na arenie międzynarodowej.

Wokół wina: młodzi gniewni

Są młodzi, otwarci na świat, świetnie wykształceni i absolutnie nastawieni na przyszłość. Nowa generacja winiarzy i właścicielek winnic dba o „austriacki cud wina“.

Wino w kuchni

Między kuchnią i winami danego kraju zawsze istnieje szczególny związek. Austriackie wino i austriacka kuchnia to prawdziwi kochankowie.

Trochę inny „Sound of Music“

Z Austrią kojarzy się raczej muzyka klasyczna, co oczywiście jest prawdą. Nie można jednak nie zauważyć, że poza strefą „wysokich muzycznych lotów” również wiele się w Austrii wydarzyło. Od dziesięciu lat w muzyce rozrywkowej króluje elektronika.

Odpoczynek od codzienności

Kiedy po nieudanym oblężeniu w roku 1683 Turcy odstąpili od Wiednia, pozostawili Wiedeńczykom na pamiątkę ziarna kawy. Od tego upominku rozwinęło się wyjątkowe do dziś zjawisko „kultury kawiarnianej“.

Scena jazzowa Austrii

Na początku był „Jazzland"... Zobacz jak rozwijała się austriacka scena jazzowa.

Zakupy w Austrii

Oryginalne ubranie, morelowy chutney od Staud'a - producenta towarów delikatesowych, wino z ekologicznej uprawy Lunzer, suszone egzotyczne owoce z targu Naschmarkt, mieszanka wyselekcjonowanych gatunków kawy palonej według wiedeńskiej receptury: samo poszukiwanie podczas urlopu lokalnych specjałów jest wspaniałym spędzeniem czasu.

Od zawsze ponadczasowy design

W Austrii powstały słynne krzesła Thoneta, a w Wiedeńskich Warsztatach już sto lat temu pojawiły się projekty materiałów i mebli, których wzornictwo pozostaje ponadczasowe.

Design & kuchnia

Znakomici architekci od Adolfa Loosa po Eichingera czy Knechtla, a także Sir Terence Conran i Anne Lacaton oraz Jean Philippe Vassal zaprojektowali w Wiedniu lokale warte odwiedzenia chociażby ze względu na designerskie wnętrza.

Światowe Dziedzictwo Kultury UNESCO

Od 1972 r. UNESCO objęło ochroną najbardziej wartościowe dobra kultury i przyrody na świecie. Wiele niezwykłych rzeczy, które na przestrzeni tysiącleci stworzyła natura i ludzka ręka, bezpowrotnie zginęło. Naturalne żywioły oraz ludzkie działanie odebrały przyszłym generacjom szansę podziwiania wielu zabytków kulturalnych i pomników przyrody. Znalezienie się na liście UNESCO oznacza szczególną ochronę.

Sławni Austriacy

Oto Austriacy, którzy rozsławili swój kraj na całym świecie, a przede wszystkim wnieśli bardzo wiele do świata nauki, sztuki, muzyki i literatury.

W ciągłym ruchu

Treść poszczególnych imprez jest równie urozmaicona jak naturalny krajobraz kraju. Niektóre z nich – takie jak Festiwal Salzburski – liczą sobie nawet 100 lat. Inne dopiero wkraczają na kulturalną scenę Austrii. Wszystkie zaś łączy jedno - najwyższa artystyczna klasa.

Koniecznie spróbujcie!

Austriacka kuchnia jest nie tylko smaczna, ale też bardzo interesująca, gdyż wpływ na nią miała kuchnia węgierska, czeska, galicyjska... Oto przysmaki, których koniecznie trzeba spróbować będąc w Austrii.

Karyntia

Wyprawy wokół jezior albo przez trzy łańcuchy górskie aż do obszaru adriatyckiego - słoneczna Karyntia oferuje kolarzom równiez wspaniałe atrakcje kulinarne i kulturalne.

Trasa śladami Mozarta

Trasa Mozartradweg swój pocztątek bierze w rodzinnym mieście genialnego kompozytora, Salzburgu, i wiedzie przez miejsca, z którymi związany był on i jego rodzina.

Rowerem przez Taury

Trasa wiedzie od słynnych wodospadów Krimml do Pasawy, a po drodze mija całe mnóstwo wspaniałych atrakcji: targ rybacki, gotyckie miasteczko, opactwa, pałace, wąwozy, jaskinie i wiele wiele innych..

Klagenfurt - sportowe i kulturalne centrum Karyntii

Klagenfurt leży nad jednym z najcieplejszych i największych jezior alpejskich w Europie – jezioro Wörthersee w Karyntii co roku gości światową elitę towarzyską, a także miłośników kąpieli i opalania.

Bregencja - miasto festiwali nad jeziorem Bodeńskim

Bregencja, stolica landu Vorarlberg, przyciąga miłośników kultury nie tylko ze względu na odbywający się tu festiwal. Przykłady nowoczesnej sztuki architektonicznej wyróżniają Bregencję w krajobrazie kulturowym Austrii.

Eisenstadt - kameralna stolica dworskiego przepychu

Książę Esterházy wybrał je na swoją rezydencję, dziś miasto jest stolicą Burgenlandu. Na każdym kroku zwiedzający napotykają ślady dworskiego życia oraz dziedzictwo Josepha Haydna.

Linz - Europejska Stolica Kultury 2009

W dziedzinie kultury Linz podąża drogą niezależnego rozwoju, tworząc innowacyjną scenę artystyczną i będąc ważnym punktem na kulturalnej mapie kontynentu. Dlatego w roku 2009 miasto przejęło rolę Europejskiej Stolicy Kultury.

Salzburg - perła światowej kultury

Zabudowę Salzburga tworzą głównie kościoły, twierdze, zamki i pałace. Nikogo nie dziwi fakt, że miasto Mozarta figuruje na liście Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Wiedeń - metropolia europejskiej klasy

Imponująca oferta kulturalna, niesamowite atrakcje turystyczne oraz sympatyczny nastrój wiedeńskich kawiarenek i lokali Heuriger sprawiają, że Wiedeń cieszy się sympatią całego świata.

Graz - magia starożytności w nowoczesnym wydaniu

Początki Grazu, stolicy landu Styrii, położonego nad brzegami rzeki Mur, sięgają czasów rzymskich. Atmosfera Europejskiej Stolicy Kultury 2003 zafascynuje z pewnością każdego odwiedzającego.

Powrót ukrytych tajemnic

Od 6 maja nieukończona Sala Terrena w opactwie Klosterneuburg została po raz pierwszy udostępniona jako sala wejściowa dla odwiedzających. Osoby zainteresowane sztuką mogą się przyjrzeć, jak wyglądały poszczególne fazy powstawania barokowego przepychu.

Turystyczna Austria w pigułce

Austria stale przyciąga nowych gości oferując im niezwykle atrakcyjną paletę urlopowych możliwości. Nic więc dziwnego, że większość turystów ciągle tu powraca.

Wiedeńska Starówka

Dawna cesarska stolica na Dunajem zaprasza do przechadzki przez stulecia.

Schönbrunn: pałac i park (Wiedeń)

Pałac Schönbrunn wraz z otaczającymi go budynkami i rozległymi ogrodami należy do najbardziej znaczących barokowych zabytków Europy.

Graz - Stare Miasto (Styria)

Integralność starówki w Grazu, doskonałość jej kompozycji architektonicznej można wytłumaczyć tylko tym, że mieszkańcy Grazu mają troskę o jej wygląd we krwi. Nie jest to w ich przypadku nabytek ostatnich dziesięcioleci.

Hallstatt (Górna Austria - Salzkammergut)

Hallstatt leży w samym centrum Salzkammergut - legendarnej krainy soli - w minionych wiekach podstawy potęgi materialnej Habsburgów. Są to okolice pod każdym względem fascynujące. Trudno rozstrzygnąć, co jest ważniejsze: wyjątkowe piękno natury, czy unikalne zabytki przeszłości.