W służbie rodu Esterházy

Książe Nikolaus I Esterházy (1714-1790) przejął spuściznę po swoim bracie Paulu Antonie w dniu 17 maja 1762 roku. Został dobroczyńcą i zwierzchnikiem Haydna na 30 lat. Przydomek „miłośnik przepychu” wskazuje, iż chętnie wydawał pieniądze na wielkie uczty i uroczyste świętowanie różnych okazji – poeta Johann Wolfgang Goethe pisał w swej autobiografii o „królestwie czarów Esterhazych“.

Pod wieloma względami Nikolaus I był wzorowym mecenasem, a pochodzący z niezamożnego środowiska Haydn został trzecim najlepiej opłacanym „urzędnikiem“ księcia Esterhazy, po zarządcy dóbr i osobistym lekarzu. Takie uszeregowanie w kwestiach finansowych pokazuje znaczenie stanowiska zajmowanego przez Haydna oraz wielkie uznanie, jakim cieszył się kompozytor: "Mój Książe zadowolony jest z całej mojej pracy, otrzymałem oklaski (…) zostałem oddzielony od świata (…) musiałem zatem stać się oryginalny”.

Nowym pracodawcą Haydna od roku 1761 był Książe Paul Anton II Esterházy (1711-1762) w Eisenstadt, który tak jak jego przodkowie kochał muzykę. Rodzina Esterházych była jednym z bogatszych i zarazem najpotężniejszych rodów monarchii austrowęgierskiej. Od 1768 roku Haydn pracował także w Letnim Pałacu Esterházych w Fertöd (Węgry).

Często odwiedzał Wiedeń, spotkał tam m. in. Mozarta w jego mieszkaniu (np. w 1785), obecnym Mozarthaus Vienna, przystąpił do tej samej loży wolnomularskiej („Dobroczynność“).