Please choose Language or Country
or

Franciszek Liszt - biografia

Franciszek Liszt jest uważany za jedną z najbarwniejszych postaci wśród kompozytorów muzyki klasycznej. Był ekscentrykiem uwielbianym przez kobiety, wirtuozem fortepianu, na którego koncerty ściągały tłumy, intelektualistą, kosmopolitą i podróżnikiem, ale przed wszystkim nieustannie komponował.

Jego dorobek muzyczny obejmuje 123 utwory na fortepian, 77 pieśni, 25 utworów na orkiestrę, 65 religijnych28 świeckich utworów chóralnych, jak również liczne aranżacje, utwory organowe i inne. Liszt jest pionierem „poematu symfonicznego“, w którym muzyka staje się medium narratorskim i opisuje momenty sceniczne.

Franciszek Liszt urodził 22 października 1811 r. w Raiding w Burgenlandzie, stanowiącym wówczas węgierską część Cesarstwa Austriackiego. Już od dzieciństwia brał lekcje fortepianu u swojego ojca, ambitnego i surowego nauczyciela muzyki. Przez Wiedeń, gdzie Franciszka uczył między innymi Antonio Salieri, rodzina dociera do Paryża. Co prawda cudownego dziecka nie przyjęto do paryskiego konserwatorium ze względu na jego narodowość, w zamian za to jednak jego ojciec jeszcze bardziej zintensyfikował muzyczną edukację syna.

Pobyt w Paryżu

Liszt, zainteresowany nurtami intelektualnymi swoich czasów, nawiązuje w Paryżu kontakty z wieloma ówczesnymi artystami. Jednakże znajomość ze sławami muzycznymi, takimi jak Fryderyk Chopin, Hector Berlioz i Feliks Mendelssohn Bartholdy, wskazały mu jego własne muzyczne granice. Konfrontacja ta jednak tylko bardziej go mobilizuje. W liście do swojego ucznia i przyjaciela Pierre’a Wolffa pisze w maju 1832: Od 14 dni duch mój i palce moje pracują jak dwaj szaleńcy [sic.] - Homer, Biblia, Platon, Locke, Byron, Hugo […], Beethoven, Bach, Hummel, Mozart, Weber wszyscy oni mnie otaczają. Studiuję ich, rozważam, pochłaniam z zapałem, oprócz tego ćwiczę 4 do 5 godzin […]. Ach! Jeśli nie oszaleję, gdy się spotkamy odnajdziesz artystę!

Podróże po Europie

Kolejne lata wypełniają niestrudzone podróże, liczne kompozycje i występy w całej Europie. Żeni się ze starszą o sześć lat Marie d'Agoult i ma z nią troje dzieci. Po pobytach w Szwajcarii i Włoszech nastąpiły liczne przystanki w całej Europie. Pod względem artystycznym Liszt jest w tym czasie konfrontowany zarówno z głosami krytyki, jak i z ogromnymi sukcesami. W latach 1841/42 w Berlinie jest pianistą tak uwielbianym, a szczególnie adorowanym przez damy, że Heinrich Heine na tę okazję wymyśla pojęcie "lisztomaniakalny".

W końcu 1843 roku Liszt i Marie d'Agoult rozchodzą się, bo Marie nie chce już usprawiedliwić ciągłych skoków w bok Liszta. Gwałtowny spór o prawo do opieki nad ich wspólnymi dziećmi wygrywa Franciszek Liszt, potem jednak zostawia dzieci u swojej matki w Paryżu.

Okres weimarski

W latach 1843 do 1861 Franciszek Liszt jest kapelmistrzem w Weimarze i zaprzyjaźnia się w tym czasie z Richardem Wagnerem, który później, wbrew woli Liszta, żeni się z jego córką Cosimą. Prywatnie wiąże się w tamtym czasie z pełną temperamentu księżną Karoliną Sayn-Wittgenstein, w której znajduje równą sobie partnerkę do dyskusji, a jednocześnie mecenasa swojej sztuki. Lata spędzone w Weimarze są pod względem artystycznym najbardziej produktywnym okresem w życiu Liszta. Powstaje wiele z jego utworów na fortepian, dwanaście poematów symfonicznych, dzieła świeckie (pieśni, melodramaty, chóry męskie) i muzyka religijna. Mimo to jego renoma jako kompozytora pozostaje niewielka. Podobnie wiedzie mu się w pracy dyrygenta, która spotyka się zarówno z akceptacją, jak i ostrą dezaprobatą. 36 razy dyryguje opery Richarda Wagnera, do tego dzieła Berlioza, Mendelssohna i Schumanna.

Przeprowadzka do Rzymu

Po prawie 20 latach w Weimarze Franciszek Liszt przenosi się do Rzymu – właściwie po to, aby ożenić się tam ze swoją towarzyszką życia Karoliną Sayn-Wittgenstein. Jednakże dzień przed ślubem Karolina cofa swoją zgodę pod naciskiem rodziny, która jest przeciwna ich małżeństwu. Niepowodzenie to wywiera niekorzystny wpływ na ich związek i ostatecznie prowadzi do rozstania.

Po tym wydarzeniu Liszt poświęca się intensywnie kompozycjom religijnym i dziełom muzyki kościelnej. Papież Pius IX udziela mu ostatecznie niższych święceń kapłańskich i godności księdza, dzięki czemu spełnia się ostatecznie Liszta marzenie młodości, aby należeć do stanu kapłańskiego. W późnych latach życia także jego dorobek kompozytorski, szczególnie utwory na orkiestrę oraz dzieła religijne, znajduje nareszcie uznanie. W 1886 roku wyjeżdża już ciężko chory do Weimaru, aby uczestniczyć w Festiwalu w Bayreuth, odbywającym się pod kierunkiem jego córki Cosimy. Klika dni po przybyciu, 31 lipca, umiera i zostaje pochowany na cmentarzu miejskim w Bayreuth.


Powrót do artykułu głównego

Źródło zdjęć

Najważniejszym założeniem dwóch domen www.austria.info i www.austriatourism.com jest promocja Austrii jako celu turystycznego.