Montafon
Tussen berg en dal: leven met de seizoenen in het Montafon

In het Montafon wordt het leven al sinds mensenheugenis bepaald door de harmonieuze wisselwerking tussen mens en natuur. Eeuwenlang bepaalde de Dreistufenlandwirtschaft – de seizoensmatige verplaatsing van het vee van het dal via de Maisäß tot op de Alpe – het jaarritme van de boerenfamilies.

Deze traditionele vorm van landbouw heeft een veelzijdig cultuurlandschap gevormd, met weiden, bergweiden, Alpen en de karakteristieke Maisäße op 1.200 tot 1.600 meter hoogte. Daar bracht men in de lente en vroege zomer eenvoudige maar arbeidsintensieve weken door, voor men in de hoogzomer verder trok naar de Alpe. Terwijl de Sennen daar kaas maakten, werd in het dal het hooi met veel moeite op steile hellingen binnengehaald. Met de herfst begon de Almabtrieb terug naar het dal. Zo sloot de natuurlijke kringloop van het landbouwjaar zich telkens opnieuw.

Ook al wordt deze vorm van landbouw tegenwoordig niet meer in haar volle omvang beoefend, de geest ervan leeft voort. Veel Maisäße hebben hun oorspronkelijke functie verloren, maar worden liefdevol onderhouden en fungeren nu als rustgevende toevluchtsoorden. Ook de Alpen worden nog steeds bewerkt. Bezoekers kunnen ter plekke zien hoe regionale specialiteiten worden geproduceerd – in de eerste plaats de unieke Montafoner Sura Kees. Deze lichte, pittige Sauerkäse behoort tot de oudste kaastradities in de Alpen en geniet tegenwoordig nieuwe waardering. Ook oude, bijna uitgestorven dierenrassen zoals het Montafoner Braunvieh en het Montafoner Steinschaf weerspiegelen de diepe verbondenheid van de regio met haar agrarische geschiedenis.

Wie het Montafon vandaag bezoekt, ontdekt op wandelpaden, bike-routes en klettersteigs overal de sporen van deze cultuur: oude alp-paden, zonnige hellingen met kleine nederzettingen en goed onderhouden bergweiden. Bewegen hoort hier al altijd bij het dagelijks leven en maakt landschap, traditie en seizoenen direct ervaarbaar.

Meerdere themaroutes in het „Alpenmosaik Montafon“ brengen deze geschiedenis op levendige wijze tot leven. De Montafoner Steinschafweg vertelt over het robuuste schapenras dat ooit bijna verdween. De Au- und Wiesenweg laat het door generaties heen gevormde dal-landschap zien met boerderijen, tuinen en weiden. Op de Siedlungsgeschichteweg kom je te weten waarom het Montafon al vroeg werd bewoond en hoe mensen eeuwenlang met de bergen hebben samengeleefd. De Talweg Schruns–St. Gallenkirch toont de nauwe verwevenheid van nederzettingen, landbouw en waterkracht langs de Ill. De Vier Barga Weg maakt boven de boomgrens de traditie van alpbeheer voelbaar, terwijl de Alpgues Rundweg in het Europaschutzgebiet Verwall een bijna ongerepte natuur met meren, moerassen en lariksbossen laat zien.

Zo vertelt het Montafon tot op vandaag het verhaal van een leven in het ritme van de seizoenen – een levenswijze die landschap, cultuur en mensen gevormd heeft en in vele facetten nog altijd voelbaar is.