Historical painting: Woman in white ball gown with stars in her hair, holding a fan, pink flowers in background.
  1. Homepage
  2. Kunst en cultuur
  3. Keizerin Sisi

Keizerin Sisi
In de voetsporen van de vrijgevochten keizerin van Oostenrijk

Van alle Habsburgers is er geen zo beroemd als keizerin Elisabeth van Oostenrijk. Zelfs 125 jaar na haar dood blijft de fascinatie voor het leven van Sisi onverminderd.

In Oostenrijk is Sisi nog altijd op veel plekken aanwezig, bijvoorbeeld in de originele woonvertrekken van talrijke kastelen en villa's. Als keizerin vermeed Sisi liever de publieke aandacht. Ze verkoos reizen boven deelname aan officiële hofceremonies.

Het is dan ook geen verrassing dat ze vaak heen en weer pendelde tussen indrukwekkende locaties zoals de Hofburg en Schloss Schönbrunn in Wenen, de Hofburg in Innsbruck, Schloss Leopoldskron in Salzburg, Schloss Laxenburg en de keizerlijke villa in Bad Ischl. Soms verbleef ze er slechts kort, op doorreis naar verre bestemmingen.

Op deze bijzondere plekken vond Sisi niet alleen de vrijheid waar ze zo naar verlangde, maar ook herinneringen aan betekenisvolle momenten uit haar leven. Denk aan de ontmoeting met haar echtgenoot, keizer Frans Jozef I, in Bad Ischl, het sprankelende verlovingsfeest in Schloss Leopoldskron georganiseerd door koning Ludwig II, haar huwelijksreis en de geboorte van haar twee dochters in Laxenburg, of de Hermes Villa in Wenen, speciaal door Frans Jozef gebouwd om haar langer in Wenen te houden.

Wie in de voetsporen van Sisi wil treden, kan terecht in Schloss Fuschl in SalzburgerLand. Dit prachtige kasteel vormde het decor voor het romantische liefdesverhaal van her keizerlijk paar, die Romy Schneider en Karlheinz Böhm tot wereldsterren maakte.

Enkele feitjes
Geboren24 december 1837 in München als Elisabeth Amalie Eugenie von Wittelsbach, hertogin van Beieren
Overleden10 september 1898 in Genève, Zwitserland
Verloving18 augustus 1853 in Bad Ischl
Huwelijk24 april 1854 in Wenen

Om onopgemerkt te blijven, gebruikte Sisi pseudoniemen zoals "Gravin von Hohenems".

Een reis door Sisi's Oostenrijk

In Sisi's voetsporen

Het leven van Keizein Elisabeth in 4 hoofdstukken
Een noodlottig moment

De ontmoeting tussen Sisi en Frans Jozef

De koffers met de kleurrijke zomergarderobe waren nergens te vinden, en zo gebeurde het dat hertogin Ludovika van Beieren en haar dochters, Helene en Elisabeth, op die noodlottige 16 augustus 1853 in zwarte rouwkleding voor de keizer moesten verschijnen. De familie was in rouw om een onlangs overleden tante. In Bad Ischl, een charmant stadje in het schilderachtige Salzburger merengebied, zou de 17-jarige Helene worden voorgesteld aan keizer Frans Jozef I. Maar terwijl de keizer haar begroette, werd zijn aandacht getrokken door het sprankelende jonge meisje naast haar: de pas 15-jarige Elisabeth. Ze veroverde opslag het hart van de keizer.

Wat begon als een eenvoudige kennismaking, eindigde twee dagen later in een huwelijksaanzoek van Frans Jozef om de hand van Elisabeth. Acht maanden later vond het huwelijk plaats in Wenen.

Als het waar is dat een leven in één enkel moment kan veranderen - dat bedelaars koningen worden, onbekenden helden, of een meisje uit het Beierse Possenhofen een keizerin - dan was die ontmoeting in Bad Ischl zonder twijfel betekenisvol.

Haar jaren aan het Weense hof

Tussen plicht en vrijheid

Vanaf het begin voelde de jonge keizerin zich verstikt door de strikte rituelen van het Weense hof. De huwelijksreis op Schloss Laxenburg was een ramp. De keizer bracht de dagen door achter zijn bureau in de Hofburg, terwijl zijn vrouw diep ongelukkig werd.

Op een bepaald moment verzette Sisi zich tegen de verwachtingen van het hof en wenste zich te emanciperen. Ze wilde geen toegewijde echtgenote zijn, noch een overbezorgde moeder, en al helemaal wilde ze niet als representatiefiguur ter beschikking staan. Franz Joseph I kwam zijn onorthodoxe en vrijheidslievende vrouw tegemoet, voor zover zijn positie dat toeliet. Sisi voelde zich gevangen in een gouden kooi en werd geleidelijk ziek. Op een bepaald moment brak ze uit en begon ze uitgebreide reizen te maken.

Op eeuwige vlucht

Keizerin Elisabeths reislust

Haar overhaaste vertrek uit Wenen naar Corfu markeerde het begin van een onrustige, levenslange odyssee. Elisabeth zou de rest van haar dagen reizend doorbrengen, van kuuroord naar kuuroord, waar ze nooit langer dan enkele weken bleef. Haar liefde voor de zee was grenzeloos: ze trotseerde moedig de zwaarste stormen tijdens het zeilen en liet zelfs een anker op haar schouder tatoeëren als symbool van haar verbondenheid met het water.

Overdag hield Sisi zich aan een strikte fitnessroutine, die haar dienstmeisjes vaak tot het uiterste dreef. Ze moesten regelmatig met koetsen worden opgehaald omdat ze haar tempo niet konden bijhouden. Sisi werd geroemd als de beste amazone van haar tijd, met een ongeëvenaarde vaardigheid en elegantie te paard.

Naarmate ze ouder werd, trok ze zich steeds meer terug uit de publieke belangstelling. Vanaf haar dertigste weigerde ze nog portretten van zichzelf te laten maken. Het laatste schilderij dateert uit haar veertigste levensjaar. In haar latere jaren schermde Sisi haar gezicht volledig af voor de buitenwereld, verscholen achter een sluier, waaier of paraplu. Alleen haar kamermeisjes kregen haar ware gelaat nog te zien, een geheim dat ze zorgvuldig bewaarde tot haar dood.

Het laatste hoofdstuk

Elisabeths tragische dood

De dood van keizerin Sisi op 10 september 1898 was net zo ongewoon als haar leven. Aan de oever van het Meer van Genève werd ze aangevallen door een moordenaar, die met een scherpe vijl haar hart doorboorde. Sisi merkte de steekwond aanvankelijk helemaal niet op en dacht dat de man haar alleen maar had omvergeduwd. Ze stond op, excuseerde zich beleefd bij omstanders en haastte zich met haar kamermeisje naar de boot waarmee ze over het meer wilde varen.

Pas aan boord zakte de keizerin in elkaar. "Wat is er eigenlijk gebeurd?" waren haar laatste woorden. Enkele minuten later was de vrouw die een van de beroemdste Habsburgers zou worden, dood. Slechts één druppeld bevlekte haar jurk.

5 geheimen van keizerin Sisi

Romy Schneider als "Sisi"

Verfilming van het leven van Sisi

De romantiek in het begin, haar verlangen naar zelfbeschikking en onafhankelijkheid, haar excentrieke karakter en haar tragische liefde voor Frans Jozef I maakten van Elisabeth van Oostenrijk een Habsburgse beroemdheid, wier verhaal in films en musicals verbeeld werd.

In de jaren vijfitg werd Romy Schneider wereldberoemd voor haal rol als jonge keizerin in de Sissi-trilogie. De films namen het niet zo nauw met de historische feiten en portretteerden de keizerin als een naïef, rebels meisje dat haar "Franzl" aanbad. Sisi werd beschouwd als de rol van Romy Schneiders leven. Ondanks haar pogingen om zich daarvan te bevrijden, bleef het publiek haar tot aan haar dood op 43-jarige leeftijd associëren met haar rol als keizerin.

In 2022 lanceerde Netflix een nieuwe serie over de beroemde keizerin van Oostenrijk: 'The Empress', die ons meeneemt naar de beginjaren van het huwelijk van Sisi en keizer Franz Jozef.

Hofleveranciers en Sisi's favoriete gerechten

Sisi volgde een strikt fitnessregime en dieet en woog nooit meer dan 47 kg. Ze maakte alleen een paar uitzonderingen voor haar favorieten, zoals viooltjesijs van Demel, de hofbanketbakker, en de beroemde Sachertaart van Hotel Sacher in Wenen.

De beroemdste sieraden van Sisi

Sisi liet 27 haarsterren van diamanten en parels maken door juwelier A.E. Köchert. Sommige schonk ze aan haar hofdames, andere werden doorgegeven binnen de familie.

De haarversieringen zijn vereeuwigd op het beroemde portret van de keizerin door Franz Xaver Winterhalter. Haar kleindochter, aartshertogin Elisabeth, droeg de sterren op haar bruiloft in 1902.

FAQ

Sisi werd op 24 december 1837 in München geboren als Elisabeth Amalie Eugenie von Wittelsbach, hertogin van Beieren. Tijdens een verblijf in Genève werd de keizerin op 10 september 1898 op 60-jarige leeftijd vermoord door de anarchist Luigi Lucheni.

Op zijn 23e verjaardag, 18 augustus 1853, vroeg keizer Frans Jozef de 15-jarige Elisabeth ten huwelijk in Bad Ischl.

Op 16-jarige leeftijd trouwde Sisi op 24 april 1854 met keizer Frans Jozef in de Augustijnenkerk in Wenen.

Het keizerlijk paar kreeg vier kinderen - drie dochters en één zoon.

Sisi woonde onder andere in de keizerlijke appartementen van de Weense Hofburg en Paleis Schönbrunn.

Haar huwelijksreis en de geboorte van twee van haar kinderen bracht ze door in Laxenburg in Niederösterreich.

In de keizerlijke villa in Bad Ischl, het traditionele zomerverblijf van de familie, genoot Sisi van de warme maanden weg van Wenen. Ze verbleef alleen in Innsbruck's Hofburg op doorreis naar Merano.

Sisi streefde haar persoonlijke schoonheidsideaal na door middel van sport en strenge diëten. Ze woog nooit meer dan 47 kg. Op sommige dagen at ze naar verluidt niet meer dan twee sinaasappels en een portie viooltjesijs, een sorbet delicatesse die ze bestelde bij K&K Keizerlijk Hof Banketbakkerij Demel in Wenen, waar je vandaag de dag nog steeds van het viooltjesijs kunt genieten.

Sisi was ooit te gast in Café Sacher, waar ze ophef veroorzaakte door een stuk van hun beroemde Sachertorte. Een originele rekening getuigt nog steeds van dit opmerkelijke bezoek.

Als je in Bad Ischl bent, ga dan zeker langs bij Café Zauner om viooltjespastilles met chocoladeglazuur. De voormalige hofleverancier van K&K maakt nog steeds het lievelingsgerecht van Sisi, net als in de keizertijd.

Misschien ook interessant voor jou

Ontdek het beste van Oostenrijk

Abbonneer je nu op onze nieusbrief voor exclusieve aanbiedingen en tips:

  • Insider tips voor jouw volgende vakantie

  • Culinaire hoogtepuntjes en recepten

  • Op de hoogte van de meest unieke evenementen

  • Acuteel reisaanbod en specials