Szukaj
    • Gustav Klimt, Expectation, detail

    Gustav Klimt - symbol wiedeńskiej secesji

    Gustav Klimt urodził się w Wiedniu w 1862 roku, gdzie spędził większość swojego życia. Odszedł w 1918 roku w wyniku udaru.

    Najważniejsze daty z życia Klimta

    1862

    Narodziny Gustava Klimta, 14 lipca w Baumgarten w Wiedniu

    1883

    Gustav Klimt zakłada “Towarzystwo Artystyczne” razem z Ernstem Klimtem i Franzem Matsch

    1886

    Artysta zaczyna pracę nad zdobieniem klatek schodowych Teatru Zamkowego razem z braćmi (prace kończą się w 1888 roku)

    1890

    Gustav Klimt i jego bracia kończą zdobienie klatki schodowej Muzeum Historii Sztuk Pięknych, rozpoczęte przez Hansa Makart

    1891

    Klimt wstępuje do Towarzystwa Artystycznego

    1894

    Dzieła Alegorie Wydziałów Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz sam Gustav Klimt zyskują międzynarodową sławę.

    1897

    Klimt opuszcza Towarzystwo Artystyczne by stać się członkiem i prezesem Stowarzyszenia Secesyjnego w Wiedniu do roku 1905.

    1898

    Odbywają się dwie wystawy secesyjne z dziełami Klimta. Jego dzieło Pallas Atena wywołuję morze krytyki (teraz znajduje się w Muzeum Wiednia)

    1900

    Siódma wystawa secesyjna: Klimt przedstawia swoje pierwsze malarstwo pejzażowe. Dzieło Alegoria Wydziału Filozofii zyskuje złoty medal na światowym Zgromadzeniu w Paryżu

    1902

    Klimt maluje portret Emilie Flöge, zaczyna się jego długoletnia przyjaźń z tą właścicielką salonu mody. Potret można zobaczyć w Muzeum Wiednia. Na czternastej wystawie Klimt prezentuje "Fryz Beethovena", który do tej pory można zobaczyć w tym samym muzeum.

    1904

    Josef Hoffmann wygrywa przetarg na budowę Pałacu Stoclet w Brukseli. Klimt dostarcza projekt pałacowej jadalni.

    1906

    Obraz Firtza Riedler jest pierwszym kwadratowym portretem Klimta złotego okresu. Można go zobaczyć w Galerii Austriackiej Górnego Belwederu.

    1907

    Klimt maluje portret Adeli Bloch-Bauer I, obecnie jest to jeden z najdroższych obrazów na świecie.

    1908

    Klimt prezentuje “Pocałunek” na wystąpieniu artystycznym w 1908 roku w Wiedniu, teraz uważany jest za najsławniejszy obraz artysty, dzieło można zobaczyć w Galerii Austriackiej Górnego Belwederu.

    1911

    „Śmierć i życie” (obecnie obraz wystawiony w Muzuem Leopoldów) wygrywa pierwszą nagrodę Międzynarodowej Wystawy Sztuki w Rzymie.

    1918

    Klimt umiera, 6 lutego w Wiedniu w wyniku udaru, pochowany na cmentarzu Hietzing. Otto Wagner, Kolo Moser oraz Egon Schiele umierają w tym samym roku.

    Artykuł na podstawie materiałów udostępnionych przez: www.wien.info/pl

    Gustav Klimt – biografia

    Gustav Klimt – biografia

    Jako jedna z wiodących osobowości wiedeńskiego fin de siècle’u Gustav Klimt stworzył dzieło, dzięki któremu stał się tym, kim jest teraz: najsłynniejszym austriackim malarzem na świecie.


    Dzieciństwo i młodość Gustava Klimta, urodzonego 150 lat temu – 14 lipca 1862, drugiego z siedmiorga dzieci drobnomieszczańskiej rodziny z Baumgarten, przedmieścia Wiednia o wiejskim jeszcze wówczas charakterze, przypadają na okres intensywnego rozwoju przemysłowego. W tym czasie powstają właśnie najokazalsze budowle Ringstraße

    Mimo trudnej sytuacji ekonomicznej życie rodzinne układa się harmonijnie. Także w późniejszym czasie rodzeństwo pozostanie ze sobą mocno związane. Uzdolnionemu młodemu Gustavowi, kosztem wielkich poświęceń, umożliwiono naukę w Szkole Rzemiosła Artystycznego, późniejszej Wyższej Szkole Sztuki Stosowanej. Wkrótce Klimt znalazł się w kręgu artystów, którzy uczestniczyli w kształtowaniu wyglądu właśnie wybudowanych budowli na Ringstraße. Wspólnie ze swoim bratem Ernstem i Franzem Matschem założył „Towarzystwo Arystyczne”, które przez dziesięć lat uczestniczyło w wykańczaniu wnętrz pałaców, willi, teatrów i muzeów w Wiedniu i w całej monarchii naddunajskiej. Po śmierci Ernsta wspólnota artystyczna zaczyna się rozpadać. Jednak Gustav Klimt dawno już wyrósł artystycznie z historyczno – dekoracyjnego wystroju wnętrz. W Wiedniu przełomu wieków, w którym swoje dzieła publikuje Zygmunt Freud, także sztuka szuka nowych dróg. Pod wpływem symbolizmu Klimt poszukuje własnego języka form, umożliwiającego mu przedstawienie krajobrazów duchowych, zdominowanych przez mroczne uczucia i pełne nadziei senne marzenia.

    W 1897 r. Klimt w jednej chwili staje w światłach jupiterów. Jako prezes Stowarzyszenia Artystów Austriackich jest wiodącą postacią wśród tzw. secesjonistów, dążących do odnowy w sztuce. Pawilon Secesji na wiedeńskim Placu Karola staje się budynkiem wystawowym nowego ruchu. Jest to okres największych jak do tej pory skandali artystycznych, których punkt szczytowy nastąpił w 1900 r., kiedy Klimt ukończył obrazy przedstawiające alegorie wydziałów Uniwersytetu Wiedeńskiego.

    W Emilii Flöge, właścicielce salonu mody, Klimt, który przez całe życie się nie ożenił i miał dzieci z kilkoma kobietami, odnajduje przyjaciółkę na całe życie. To ona pokazuje mu okolice jeziora Attersee, gdzie co roku, z kilkoma tylko wyjątkami, Klimt spędza lato.

    Od „Fryzu Beethovena“, powstałego z okazji XIV wystawy Secesji w 1902 r., rozpoczyna się nowy w etap w działalności artystycznej Gustava Klimta, poprzez dominację ornamentyki i intensywne posługiwanie się złotem zapowiadający ten okres jego twórczości, którego ukoronowanie stanowi powstały w latach 1907/1908 obraz „Pocałunek”.

    Po trzech dekadach intensywnej pracy, licznych triumfach i konfliktach, Klimt doznaje udaru, w wyniku którego umiera dnia 6 lutego 1918, w wieku niespełna 56 lat. Został pochowany na cmentarzu w dzielnicy Hietzing.

    Gustav Klimt nigdy nie mówił o sobie, zawsze odsyłał do swoich dzieł. Mimo odniesionego sukcesu, w stosunkach towarzyskich przez całe życie czuł się niepewnie. Paradował w niebieskim kitlu malarskim z potarganymi włosami i mówił dialektem, jakim zwykła mówić jego rodzina. Mimo zaszczytów ze strony rodziny cesarskiej był ignorowany przez arystokrację. Był malarzem rozwijającego się mieszczaństwa, którego przedstawicielki najczęściej portretował w swoich wizerunkach kobiet, jak również zdobył licznych żydowskich mecenasów, otwartych na nowe tendencje w sztuce.

    Klimt żył w epoce, którą Hermann Broch nazwał „wesołą apokalipsą”. W swych dziełach Klimt ukazywał czasy ambiwalencji i wielkich przełomów. Rok 1918 – rok jego śmierci – to rok przełomowy. W tym samym roku zmarło wielu dorównujących mu talentem towarzyszy, takich jak Otto Wagner, Kolo Moser i Egon Schiele, jednocześnie jest to rok upadku monarchii naddunajskiej. Nadchodzi czas kryzysu gospodarczego, wspomnienie o fin de siécle blednie. Kolejną cezurę wyznaczają lata terroru nazistowskiego. Wiele żydowskich rodzin, których członkowie byli niegdyś mecenasami i przyjaciółmi Klimta, staje się ofiarami reżimu lub musi udać się na emigrację.

    Willa Klimta 

    Ostatnie i jedyne zachowane atelier Gustava Klimta w wiedeńskiej dzielnicy Hietzingl.

    www.klimt.at

    O „Pocałunku” Klimta

    W 1907 r. Gustav Klimt rozpoczyna pracę nad „Pocałunkiem“ - najważniejszym dziełem w jego twórczości oraz szczytowym dokonaniem europejskiej secesji.

    Gustav Klimt – Pocałunek albo triumf miłości

    Także w 1907 roku Gustav Klimt pracuje jak zwykle, w swoim atelier, od wczesnego ranka, bez przerw, aż do wieczora. Wkrótce niezliczone szkice pokrywają podłogę pracowni. Ale Klimt wielokrotnie skarży się na trudy swej pracy. Pisze w liście: „Albo jestem za stary albo zbyt nerwowy albo zbyt głupi – coś w tym musi być.“ Jednak ten rok okaże się jednym z najbardziej produktywnych w jego życiu. Klimt ukończy między innymi Portret Adeli Bloch-Bauer I, Nadzieję II, a przede wszystkim rozpocznie pracę nad obrazem "Pocałunek", który z czasem stanie jednym z najsłynniejszych dzieł w historii sztuki

    Kim jest kobieta przedstawiona w "Pocałunku"? 

    Dokonano licznych prób identyfikacji kobiety przedstawionej na „Pocałunku“. Niejednokrotnie padało tu nazwisko przyjaciółki Klimta, Emilii Flöge, ale również nazwisko Adeli Bloch-Bauer. Regularne rysy twarzy wskazują na pokrewieństwo z wieloma kobietami malowanymi przez Klimta, ale nie można ich ostatecznie przypisać żadnej z nich.

    Charakterystyka obrazu "Pocałunek"

    Obraz przedstawia przytuloną parę zakochanych na łące pełnej kwiatów. Mężczyzna pochyla się nad kobietą, a ona, mocno w niego wtulona, czeka na pocałunek. Ornamentykę męskiej postaci cechują prostokątne i kwadratowe kształty, podczas gdy w sylwetce kobiety dominują miękkie linie i kwiatowe wzory. Parę otacza złota aureola, kończąca się jednak na ich nagich stopach, których palce, mocno zakrzywione, są silnie wczepione w podłoże. Jednocześnie jednak para przezwycięża tę resztkę siły grawitacji i wymyka się w sferę rzeczywiście przypominającą złote tło bizantyjskich mozaik, wolną i sprawiającą wrażenie świętej.

    Kiedy w 1908 roku Klimt po raz pierwszy przedstawił na wystawie obraz publiczności, został on natychmiast zakupiony przez Galerię Austriacką. Obraz ten stanowi centralny punkt największej na świecie kolekcji dzieł Gustava Klimta w Galerii Austriackiej w wiedeńskim Belwederze.

    www.belvedere.at

    Klimt "The Kiss"

    Gustav Klimt i secesja

    Secesja to jeden z wielkich fenomenów w historii sztuki i kultury o zasięgu międzynarodowym, w początkowym okresie modernizmu stawiający sobie za cel odświeżenie skostniałego konceptu sztuki.

    Art nouveau, modern style, stile liberty, modernismo i Jugendstil: Secesja była zjawiskiem międzynarodowym, rozumianym jako sprzeciw wobec tradycyjnych form okresu przemysłowego. Miała powstać nowa, świeża, zmysłowa sztuka, bliska wzorowi natury, a jednocześnie zdolna wyrazić i przedstawić głęboko skrywane stany duszy. Miała to być sztuka obejmująca wszystkie dziedziny życia, łącząca w dziele totalnym, do którego urzeczywistnienia dążyła, architekturę i sztuki plastyczne. Wiedeń, jako jedna z wielkich metropolii Europy, stanowi jeden z ośrodków secesji.

    Niewiele miast o randze porównywalnej do Wiednia do dnia dzisiejszego nosi w tak dużym stopniu charakterystyczne cechy tego ostatniego wielkiego, homogenicznego kierunku w historii sztuki.

    W całym mieście można znaleźć budowle Otto Wagnera, Josefa Hoffmanna, Josepha Marii Olbricha i Adolfa Loosa. Kościół Am Steinhof, Pocztowa Kasa Oszczędnościowa oraz Pawilon Secesji noszą cechy dzieła totalnego, które było celem secesjonistów. Secesja obejmuje wszystkie dziedziny budownictwa, od budowli przemysłowych przez kolejkę miejską i budynki sakralne po projektowanie barów i wystrój wnętrz kawiarni. Jako wszechstronny ruch reformatorski secesja obejmuje swym zasięgiem wszystkie obszary otaczającej nas codzienności, zacierając obowiązujące dotąd granice wysokiej i niskiej sztuki, wolnej sztuki i rękodzieła artystycznego. Tym samym stała się ona inspiracją dla powstającego właśnie modernizmu. Gustav Klimt, jako prezes Stowarzyszenia Artystów Secesja znajduje się w centrum tego nurtu. Jest przy tym nie tylko jej – często małomównym – rzecznikiem, niestrudzonym organizatorem i protektorem młodych, szukających uznania talentów, ale również twórcą kilku najważniejszych dzieł secesji, jak na przykład wyjątkowego na skalę światową arcydzieła i ikony całego ruchu, namalowanego w latach 1907/1908 obrazu „Pocałunek”.

    Specjalnością wiedeńskiej secesji jest głębokie zakorzenienie w artystycznej tradycji z jednoczesnym otwarciem na sztukę pozaeuropejską, podobnie jak to się działo w innych spokrewnionych nurtach. Klimt znajduje się pod silnym wpływem sztuki azjatyckiej, a jego „odkrycie“ mozaik z Rawenny staje się kolejną inspiracją dla ruchu. W jego obrazach kolor, kształt i linia uwalniają się od realistycznej treści obrazu, tworząc symbol i abstrakcję. W ten sposób jego twórczość stała się ważną prekursorką modernistycznego malarstwa abstrakcyjnego.

    Beethovenfries, Vienna Secession

    Twórczość Klimta

    W swoich czasach równie kontrowersyjny, co odnoszący sukcesy, Gustav Klimt jest jedną z centralnych postaci wiedeńskiego fin de siècle’u, epoki wyznaczającej początek modernizmu.

    Po ukończeniu swego artystycznego wykształcenia Gustav Klimt rozpoczyna karierę jako malarz-dekorator ery Ringstraße. Wraz ze swoim bratem Ernstem i Franzem Matschem należy do nieprzebranej rzeszy artystów, którzy swą sztuką tchnęli życie w nowo powstałe majestatyczne budowle epoki przemysłowej. W tym okresie twórczości artysta zdobi klatki schodowe Teatru Zamkowego i Muzeum Historii Sztuk Pięknych

    Następuje czas artystycznego uznania i powodzenia finansowego. Jednak Gustav Klimt dąży do urzeczywistnienia własnego języka form. W wieku niespełna 35 lat stoi na czele secesjonistów, którzy stawiają sobie za cel odnowę w sztuce i otwierają się na międzynarodowe nurty modernizmu. We wzniesionym przez Josepha Marię Olbricha budynku Secesji urządzane są wystawy o przełomowym znaczeniu, którym towarzyszą liczne skandale.

    W piśmie protestacyjnym w sprawie alegorii wydziałów, namalowanych przez Klimta dla Uniwersytetu Wiedeńskiego, napisano: „Nie walczymy przeciwko nagiej, ani przeciwko wolnej sztuce, tylko przeciwko sztuce brzydkiej”. Na wystawie światowej w Paryżu Klimt otrzymuje Grand Prix za obraz „Filozofia“ z cyklu alegorii wydziałów. Od tej chwili cieszy się sławą na skalę europejską.

    Artystyczny punkt kulminacyjny tych lat stanowi wystawa, zorganizowana na cześć Ludwiga van Beethovena w 1902 roku. Urzeczywistnia ona marzenie o dziele sztuki totalnej, którego część – monumentalny „Fryz Beethovena” tworzy Klimt.

    MAK collection Vienna 1900

    Fryz można obecnie znowu podziwiać w miejscu jego powstania – w Pawilonie Secesji. Wiele lat później Klimt w ścisłej współpracy z Josefem Hoffmannem, współzałożycielem Warsztatów Wiedeńskich, tworzy Pałac Stoclet w Brukseli, tym samym powołując do życia prawdopodobnie najsłynniejsze secesyjne dzieło.

    Dominacja ornamentyki i obfite stosowanie złota, charakterystyczne dla „Fryzu Beethovena”, rozpoczyna w twórczości Gustava Klimta ów "złoty okres”, uwieńczony ukończonym w 1908 roku obrazem „Pocałunek”. W ekspresyjnej symbolice i obfitej ornamentyce twórczość tego okresu opiewa rozkosze zmysłowe. Jednakże pokazuje ona także ciemną stronę ludzkiej egzystencji, zagrożenie śmiercią i zniszczeniem. W późnych dziełach Klimta „złoty okres” został zastąpiony przez styl dekoracyjno – ekspresjonistyczny, z charakterystycznym dla niego skupieniem na kolorze.

    Gustav Klimt, design drawing, Palais Stoclet, fulfilment in the MAK

    Gustav Klimt jest malarzem rozwijającego się mieszczaństwa, którego przedstawicielki portretuje we wszystkich fazach twórczości. Portret Adeli Bloch-Bauer I od kilku lat jest jednym z najdroższych obrazów świata. Oprócz portretu Klimt przez całe swe życie zajmował się rysunkiem. Już sama ilość prac – w porównaniu do 250 obrazów zachowało się 3000 rysunków – świadczy o znaczeniu tej formy sztuki dla twórczości Klimta. Biorąc pod uwagę ich niezwykłą jakość, rysunki Klimta to jedna z największych artystycznych spuścizn tego rodzaju.

    Najważniejsze dzieła Klimta znajdują się w Galerii Austriackiej Górnego Belwederu  i w Muzeum Leopoldów. Secesja Wiedeńska prezentuje słynny „Fryz Beethovena“ w miejscu, w którym po raz pierwszy został on zaprezentowany publiczności. Muzeum Wiednia posiada natomiast największą na świecie kolekcję rysunków – 400 kart – ze wszystkich etapów twórczości. Kolejny bogaty zbiór znajduje się w posiadaniu wiedeńskiej Albertiny.

    Otto Wagner Church at Steinhof

    Gustav Klimt i kobiety

    „…bo boję się prawdziwej miłości i czuję przed nią respekt." Gustav Klimt skoncentrował się w swych portretach, z wyjątkiem wczesnych obrazów, wyłącznie na wizerunkach kobiet. Portrety i rysunki pozwalają określić go jako jednego z największych malarzy erotycznych w historii sztuki.

    O Gustavie Klimcie, który nigdy się nie ożenił i mieszkał z matką aż do jej śmierci, krążyły po Wiedniu przełomu wieków niezliczone plotki, przypisujące mu romanse zarówno z modelkami, jaki i mieszczańskimi zleceniodawczyniami jego obrazów. Klimt, którego możemy zobaczyć na fotografiach ubranego w swój przypominający mnisi habit kitel, najczęściej w surowej, pełnej dystansu pozie, miał podobno 14 nieślubnych dzieci

    Związek z Emilią Flöge

    Niewyjaśniony pozostał jego trwający przez całe życie bliski związek z Emilią Flöge. Kiedy kilkadziesiąt lat później odkryto ich korespondencję, nie udzieliła ona żadnego wyjaśnienia, gubiąc się w codzienności. Jednak właśnie w niej wyraża się wieloletnie głębokie przywiązanie, istniejące między Emilią Flöge a malarzem.

    Beethovenfries, Vienna Secession

    Niezależnie od tego, ile prawdy było w plotkach, bywały czasy, gdy sytuacja zaostrzała się do tego stopnia, że Klimt, jak sam to kiedyś wyznał, tracił już rozeznanie we własnej sytuacji uczuciowej. Kiedy po skandalu z Almą Schindler, później Almą Mahler-Werfel, której czynił awanse, wracał z pośpiechu z Wenecji do Wiednia, nie zapomniał natychmiast zatelegrafować do Emilii Flöge, aby poinformować ją o swym przybyciu. Jednocześnie podobno myślał o tym, że dwie z jego modelek mają wkrótce urodzić dzieci, które ma on zamiar uznać za swoje.

    Erotyzm w twórczości Klimta

    Nie ulega jednak wątpliwości, że twórczość Klimta jest niezwykle nasycona erotyzmem. Szczegółowość rysunków w zaskakujący sposób wyprzedza erotyczne dzieła młodszego i bardzo przez Klimta docenianego Egona Schiele. Klimt nie ogranicza się jednak do tworzenia aktów młodych kobiet, lecz maluje wszystkie formy kobiecości, zarówno ciążę, jak wiek i utratę cielesnej urody. Zgodnie z duchem czasu kobiecość jest dla Klimta podporządkowana naturze, której cyklicznemu porządkowi stawania się i przemijania daje wyraz w portretach kobiet.

    Klimt

    U szczytu swojej twórczości Klimt wplata postacie kobiet utrwalone na swych portretach w ornamentalny system, który służy reprezentacji, ale jednocześnie dzięki skoncentrowaniu środków malarskich na twarzy i dłoniach stwarza dystans pomiędzy oglądającym a modelką. Później funkcję tę przejmie kolor, który w portretach zyskuje pewien rodzaj własnego życia, a ornament, jak poprzednio, będzie podkreślał dwuwymiarowość obrazów. Mimo dążenia do dystansu Klimtowi udaje się w trudny do określenia sposób wytworzyć atmosferę napięcia pomiędzy oglądającym a przedstawionymi kobietami, która po części jest powodem tej szczególnej fascynacji, od dawna wyróżniającej portrety kobiet Klimta.

    Portret Adel Bloch-Bauer I

    Portret Adeli Bloch-Bauer I stanowi zapewne koronne dzieło wśród kobiecych portretów Klimta. Zainspirowany przykładem przedstawionej na mozaikach w bazylice San Vitale w Rawennie cesarzowej Teodory z VI Wieku, Klimt wystawił pomnik uwielbienia kobiecego piękna z rozmachem godnym cesarzowej. Pokrycie dużych powierzchni obrazu złotem przy daleko idącej eliminacji koloru oraz znajomość artystycznej tradycji tworzą tę wyjątkową aurę, odróżniającą wiedeńską secesję od podobnych nurtów w sztuce innych europejskich ośrodków. Jednocześnie szczegółowo i precyzyjnie namalowana twarz Adeli Bloch-Bauer sprawia, że przedstawiona na portrecie kobieta nie staje się anonimowa i nie znika za uniwersalnym przesłaniem dzieła.

    Klimt

    Podobne artykuły

    • Vienna State Opera

      Poznaj kulturę online

      Gdy wyostrzymy słuch oraz otworzymy oczy i serce, prawdziwą kulturę poczujemy nawet przez ekrany naszych komputerów i smartfonów.

      Kultura na wyciągnięcie ręki
    • Kilátás a Népligetre (Volksgarten), múzeumokra és a parlamentre

      Wiedeń – najbardziej zielone miasto świata

      Bardziej ekologicznie już się nie da: spośród ponad 100 metropolii, Wiedeń został uznany za zwycięzcę w rankingu „10 najbardziej zielonych miast na świecie 2020”.

      Dowiedz się więcej