Please choose Language or Country
or

Architectuur-highlights in Oostenrijk

Oostenrijk is gezegend met fascinerende architectuur. Hier vind je keizerlijke bouwwerken en jugendstilgebouwen van rond de vorige eeuw naast moderne glazen complexen en innovatieve houten huizen. Maak een spectaculaire rondreis langs de inspirerende architectuur die de 9 deelstaten te bieden hebben.

Vorarlberg

  • The Bregenz Festival © Österreich Werbung /  Popp-Hackner The Bregenz Festival © Österreich Werbung / Popp-Hackner

Duurzame architectuur
Als je eenmaal in Vorarlberg bent aangekomen, kun je van een ding zeker zijn: je bevindt je in een land van pioniers. Vooral wat betreft het combineren van architectuur met het fraaie natuurlijke landschap, bouwtechniek met efficiënt energiegebruik en bouwcultuur met de Vorarlbergse mentaliteit.

De eerste stop tijdens de architectonische rondreis door de meest westelijke deelstaat van Oostenrijk is in het Bregenzerwald. Oftewel de plaatsen Schwarzenberg en Sulzberg. Hier zie je meteen wat de Vorarlbergse architectuur en bouwtechniek betekenen. Men maakt hier gebruik van de belangrijkste hernieuwbare bron in de omgeving - hout. Daarom wordt het landschap gekenmerkt door de vele verschillende houten gebouwen.

Unieke bouwwijze met hout kenmerkt het landschap
Vroeger werd hout voornamelijk gebruikt voor agrarische gebouwen, tegenwoordig wordt het hele leven erdoor bepaald. Daardoor ontstaat een levendig samenspel tussen traditioneel en modern: het traditionele van de oude almhutten met hun kleine ramen, en daar tegenover het moderne van de hedendaagse architectuur, die hout combineert met grote glazen vlakken en staal. Het beste voorbeeld hiervan is een brandweerkazerne alias cultureel gebouw in Hittisau. Maar kledingatelier 'Juppenwerkstatt' in Riefensberg is juist een indrukwekkend oud houten gebouw, dat oud en nieuw verenigt met dikke houten pilaren en grote glazen oppervlakken.

Al deze houten gebouwen hebben één ding gemeen: De eenvoudige basis en de rechtlijnigheid in de constructie, bescheiden en authentiek. Je zou kunnen zeggen dat de architectuur overeenkomt met de mentaliteit van de bewoners. De mensen komen naar je toe, zonder zich op te dringen. Ze zijn natuurlijk en authentiek, maar zijn ook op de buitenwereld gericht. Ze gaan zeer zorgvuldig om met hun natuur - net als hun manier van bouwen: zuinig omgaan met de natuurlijke hulpbronnen en energie-efficiënt bouwen staan in Vorarlberg voorop.

Europees centrum voor moderne architectuur
Het is niet voor niets dat het gebied tussen Bregenz en Feldkirch bekend staat als 'het' centrum voor moderne architectuur in Europa. Stage lopen bij een Vorarlbergse architect is even populair als in de leer gaan bij een ster-kok. De volgende stop is Bregenz, de deelstaathoofdstad. Hier komen zowel architectuur- als cultuurliefhebbers aan hun trekken. Het Festspielhaus en het Kunsthaus zijn gebouwd van staal, glas en beton.

Dat de behoefte aan duurzaamheid niet ophoudt bij het bouwen, bewijzen de operavoorstellingen in het Festspielhaus en de Bregenzer Festspiele op de waterbühne in de Bodensee. Hier krijgen de gasten biologische seizoensproducten geserveerd, zoals de vele kaassoorten uit de regio.

Architectuur, natuur en Vorarlbergse gezelligheid
Als we het over architectuur hebben, mogen we natuurlijk de sacrale gebouwen niet vergeten. Vooral als ze zo uniek zijn als de basiliek van Rankweil. De imposante middeleeuwse kerkburcht waakt vanaf de heuvel als een reusachtig monument over de omringende dorpen. Het uitzicht vanaf hier is echt genieten, net als de regionale gerechten. De restaurants zijn de verpersoonlijking van de Oostenrijkse gezelligheid en de culinaire specialiteiten. Heel bijzonder is de zogenaamde Käsdönnala, een kaaskoek. Men vertelt er trots bij, dat alle ingrediënten biologisch geproduceerd worden. Tenslotte gaan niet alleen de bouwtechnici in Vorarlberg zuinig met de natuur om, maar ook de chef-koks.

Excursies naar moderne architectuur:
architektur INFORM
excursies in Vorarlberg

Tirol

  • View from the Bergisel Ski Jump Tower in Innsbruck © TVB Innsbruck / Christof Lackner View from the Bergisel Ski Jump Tower in Innsbruck © TVB Innsbruck / Christof Lackner
  • Schloss Ambras, Innsbruck in Tirol © TVB Innsbruck / Christof Lackner Schloss Ambras, Innsbruck in Tirol © TVB Innsbruck / Christof Lackner

Als je beter kijkt blijk je naar het dalstation is van de Hungerburgbahn te kijken, ontworpen door Zaha Hadid, die zichzelf in Innsbruck ook al succesvol onsterfelijk gemaakt heeft met de elegante nieuwbouw van de springschans Bergisel. De top-architecte stelde twee jaar later met de Hungerburgbahn opnieuw een internationale architectonische norm. Als je in de moderne cabines de berg op gaat en het spectaculaire panorama op je in laat werken, realiseer je je nauwelijks wat voor technisch hoogstandje deze kabelbaan vormt. Allemaal vanwege de steeds wisselende hellingen en de luxueuze uitvoering van het traject.

Historische binnenstad van Innsbruck
Weer bij het dalstation aangekomen, ligt de bezienswaardige binnenstad vlakbij: het chique Innsbruck, dat zo idyllisch neergevlijd is in het Tiroolse berggebied, is wel klein – maar het heeft grandioze gebouwen in de aanbieding. Historische gebouwen uit de gotiek, de barok en de renaissance zijn een lust voor het oog. Hierbij noemen we met name het Helblinghaus met zijn prachtige gestucte barokgevel, en natuurlijk het beroemde 'Goldene Dachl' - een fraaie uitbouw, die keizer Maximilian I liet bouwen en met precies 2657 vergulde koperen dakspanen liet bedekken.

Indrukwekkende kijk op het leven van de keizer
Ook de Habsburgers waardeerden de schoonheid van Tirol, en vestigden een residentie in Innsbruck: de Hofburg, met zijn schitterend gerestaureerde keizerlijke appartementen, biedt een interessante blik op de levensstijl en het dagelijkse leven van keizerin Maria Theresia en keizerin Sisi: artistiek geglazuurde porseleinen kachels, die vanuit verborgen gangen gestookt werden, zijden wandbespanningen, gedekte feesttafels – door dit alles komt de geschiedenis van de voorname bewoners van de Hofburg weer tot leven.

Een bijzondere attractie is te vinden op de Bergisel, die ook vele bezoekers lokt met de al genoemde Bergisel-springschans van Zaha Hadid: het 'Tirol Panorama' is een historisch reusachtig cilindrisch schilderij, dat pas in 2012 verhuisde naar het nieuw gebouwde 'Museum am Bergisel'. Op 1000 vierkante meter is de Tiroolse Vrijheidsoorlog hier te zien in een 360-graden beslaand panorama.

Moderne architectuur in de bergen
De bergen! In Tirol zijn ze gewoon overal aanwezig en hebben ze het land en de mensen meer dan waar dan ook gevormd. Het is dus geen wonder, dat de moderne architectuur ook al tot het Tiroolse berggebied is doorgedrongen: naast de traditionele, rustieke almhutten nodigen steeds meer moderne, innovatief vormgegeven en ecologische doordachte schuilhutten wandelaars en bergbeklimmers uit voor een pauze. Het beste voorbeeld: de Stüdlhütte op de Großglockner, op 2.800 m. Het gebouw heeft in doorsnee de vorm van een halve ellips en is 240° naar het zuidwesten gericht, zodat het maximaal van de zon profiteert; een wonder op het gebied van energieverbruik, en ook architectonisch letterlijk van het hoogste niveau.

De bouwstijl van het nieuwe Festspielhaus in Erl voegt zich harmonisch in het omringende Tiroolse berglandschap: in de zomer, als de spelen 'hiernaast' plaatsvinden in het lichte Passionsspielhaus, past het Festspielhaus zich met zijn donkere gevel aan het landschap aan, dat uit donker bos bestaat, zodat het op de achtergrond blijft. Maar in de winter speelt het de hoofdrol: dan staat het met zijn imposante bouwstijl in het middelpunt van het lichte, besneeuwde landschap. Bovendien verrast het Festspielhaus ook vanwege de grootste orkestbak ter wereld. Hoge bergen, diepe kloven – echt indrukwekkend, Tirol.

SalzburgerLand

  • Hangar-7, Salzburg © Hangar 7 / Gerald Rihar Hangar-7, Salzburg © Hangar 7 / Gerald Rihar
  • Mirabellgarten in Salzburg © Tourismus Salzburg GmbH / Günter Breitegger Mirabellgarten in Salzburg © Tourismus Salzburg GmbH / Günter Breitegger
  • Geboortehuis Mozart, Salzburg © Österreich Werbung /  Diejun Geboortehuis Mozart, Salzburg © Österreich Werbung / Diejun
  • Vesting Hohensalzburg © Tourismus Salzburg GmbH / no  name Vesting Hohensalzburg © Tourismus Salzburg GmbH / no name
  • St. Martin Chalets in Winter © St. Martin Chalet St. Martin Chalets in Winter © St. Martin Chalet

In de kronkelige straatjes van de oude binnenstad van Salzburg, die tot UNESCO-werelderfgoed werd uitgeroepen, is duidelijk de flair van een culturele wereldstad te voelen. Vooral in de Getreidegasse, want daar staat het geboortehuis van de beroemdste zoon van deze stad, Wolfgang Amadeus Mozart.

Kenmerkende onderdelen van de stad Salzburg zijn de vele 'Durchhäuser': oude doorsteekjes, waarmee je tussen de huizen door kunt lopen om een kortere route te nemen. Zodoende bereik je ook op je gemak de Salzburger Dom en de Domplatz. Hier vinden elk jaar in het kader van de Salzburger Festspiele opvoeringen plaats van 'Jedermann' van Hugo von Hofmannsthal – het maatschappelijke hoogtepunt van de culturele zomer. De stem die Jedermann roept, klinkt vanaf de vesting Hohensalzburg, die op de Mönchsberg majesteitelijk hoog boven de stad uittorent. Deze vesting is de grootste volledig bewaard gebleven burcht van Midden-Europa. Ook het hedendaagse Museum der Moderne Mönchsberg, dat architectonisch volledig tegengesteld is aan de vesting, ligt hoog op de berg. Een blik op de Mönchsberg is dus genoeg om meteen de overal aanwezige symbiose tussen traditie en de moderne tijd te herkennen: aan de ene kant de burcht die getuigt van de middeleeuwse bouwgeschiedenis, aan de andere kant het museum als beeld van de moderne architectuur, met zijn duidelijke, sobere vormen.

Een droombestemming voor romantici
Vroeg of laat bereik je een van de sprookjesachtigste kastelen van Europa: Schloss Mirabell is met zijn schitterende marmeren zaal, een van de mooiste trouwzalen ter wereld, een droombestemming voor romantici. En op Schloss Leopoldskron werd dankzij de adembenemende ligging aan een klein meer zelfs een wereldberoemde musical gefilmd: een aantal scènes voor 'The Sound of Music' zijn hier gedraaid. Als je het slot bezocht hebt, en de sfeer geproefd, weet je waarom.

Gigantische 'vleugel' van staal en glas
Op slechts een paar honderd meter afstand van dit romantische toneel kom je in een heel andere wereld: het supermoderne en spectaculaire Hangar 7, een prestigeobject van 'Red Bull'-eigenaar Dietrich Mateschitz. De hangar is meer dan zomaar een plaats waar historische vliegtuigen en aanverwante voorwerpen tentoongesteld worden. Van buitenaf ziet hij er uit als een enorme vleugel, die er ondanks de bijna 1200 ton staal en 380 ton speciaal glas dynamisch uitziet en vrijwel gewichtloos lijkt. Binnenin opent zich een indrukwekkend hemelgewelf. Hier komen techniek, kunst en amusement op een indrukwekkende manier samen.

Ook de omgeving van de stad is de moeite van het ontdekken waard. Op een half uur rijden met de auto ligt de stad Hallein, die met zijn dromerige straatjes, romantische hoekjes en liefdevol gerenoveerde gebouwen een waar juweel van middeleeuwse bouwkunst vormt. In het Keltenmuseum kom je alles te weten over de bijzondere geschiedenis van de zoutwinning.

Architectonische hoogtepunten in het berggebied
Ook te midden van het Salzburgse berggebied zijn heel wat architectonische parels te ontdekken: Grand Hotel de l’Europe in Bad Gastein behoorde tijdens de opening aan het begin van de 20e eeuw tot de grootste en modernste hotels van Oostenrijk-Hongarije en tot de weinige chique hotels van die tijd. Het gebouw ademt nog steeds de nostalgische charme van dat tijdperk. Het St. Martin Chalet Resort in de Lungau verspreidt daarentegen een heel andere sfeer: de knusse kleine chalets werden met veel liefde voor detail gebouwd volgens de traditionele bouwwijze. Elk van deze prachtige houten huizen ligt in een eigen tuin, waar in de zomer groenten, fruit en kruiden groeien.

Oberösterreich

  • Brucknerhaus © Linz Tourismus / no  name Brucknerhaus © Linz Tourismus / no name
  • Lentos art museum Linz Austria © Linz Tourismus / Presseamt Linz Lentos art museum Linz Austria © Linz Tourismus / Presseamt Linz
  • Donau in Linz en het Ars Electronica Center © Österreich Werbung / Peter Burgstaller Donau in Linz en het Ars Electronica Center © Österreich Werbung / Peter Burgstaller
  • The famous Kaiservilla in Bad Ischl © Oberösterreich Tourismus GmbH The famous Kaiservilla in Bad Ischl © Oberösterreich Tourismus GmbH

Linz: van staalstad naar cultuurstad
In Linz begint het, luidt het gezegde. En het is waar, de stad is een perfecte start voor een rondreis door Oberösterreich. 's Morgens vroeg, nog voor zes uur, is de beste tijd. Dan gaat de kabelbaan naar de Pöstlingberg namelijk naar boven. Echt de moeite waard. En niet alleen omdat de schone ochtendlucht zo verfrissend is en je van de eerste zonnestralen kunt genieten. Want als je eenmaal boven bent aangekomen, heb je een spectaculair uitzicht over Linz.

De stad heeft zich de afgelopen jaren een volledig nieuw imago verworven, voornamelijk vanwege de vele nieuwe bouwprojecten. In Linz, waar tot een paar jaar geleden vooral staal gesmolten werd, versmelten kunst, wetenschap en technologie tegenwoordig tot een nieuwe, fabelachtige totaalcompositie. De moderne gebouwen, zoals het Lentos Kunstmuseum, toekomst- en technologiecentrum Ars Electronica, het Brucknerhaus en het opkomende Muziektheater vormen het kloppende hart van de regio – zonder daarbij de culturele wortels uit het oog te verliezen.

De architectonische tegenhanger van deze moderne architectuur is de oude binnenstad van Linz met de middeleeuwse Mariendom en de romantische dromerige Landstraße met zijn vele kleine winkeltjes. Op een spectaculaire manier combineert het kolossale Linzer Schloss (het Slotmuseum) het traditionele met het moderne: een de ene kant - de kant van de Donau - de historische muren, aan de andere kant de zuidelijke vleugel, die tegenwoordig uit een moderne constructie van glas en staal bestaat en die een deel van het historische slot vervangt, dat in 1800 afgebrand is. 

Op de fiets door de regionale geschiedenis
In Oberösterreich springt iedereen graag op de fiets. Op de fiets kun je prima naar Enns, een van de mooiste historische stadjes van deze deelstaat. De dorpskern, met de 60 meter hoge stadstoren, is volledig intact gebleven. Ook heel mooi, en op hun eigen manier uniek, zijn de historische stadjes Steyr, Schärding, Gmunden en Wels

Ook het Salzkammergut, met zijn prachtige bergen en meren, is schilderachtig. Het is niet voor niets dat keizer Franz Joseph en zijn vrouw Sisi de neoclassicistische Kaiservilla in Bad Ischl gebruikten om bij te komen van alle vermoeienissen in Wenen, en dat talloze kunstenaars hun zomervakantie doorbrachten in de idyllische dorpen van het Salzkammergut. Ook nu is de sfeer van het verleden nog duidelijk voelbaar. 

Romantiek en ervaringen in Hallstatt
Als je het over Bad Ischl hebt, is Hallstatt nooit ver weg. Niet alleen omdat deze beroemde plaats hier in de buurt ligt. Als je een combinatie zoekt van romantiek en ervaringen, ben je hier aan het juiste adres. De stad maakt deel uit van het UNESCO-werelderfgoed. Dat is vanwege de unieke opbouw van de stad. Aan de smalle oever van de romantische Hallstätter See staan de huizen met hun kenmerkende houten bouwwijze dicht bij elkaar. Meteen daar achter rijzen de bergen steil omhoog. Het kenmerkendste gebouw van de stad, parochiekerk Maria Himmelfahrt, verleent het stadsbeeld een betoverende sfeer. 

Als we het over de architectuur van Oberösterreich hebben, mogen we de vele kloosters en stiften niet vergeten. Zij verlenen deze deelstaat zijn onmiskenbare karakter. Je zou dagen achter elkaar kunnen besteden aan het bezoeken van deze meesterwerken. Stift Wilhering, Stift St. Florian, Klooster Mondsee, de stiften Schlierbach en Kremsmünster of Schloss Kremsegg. Dan is een dag meteen veel te kort. Maar dat is geen probleem, neem gewoon meer tijd en doe het rustig aan. Even rustig als de mensen die hier wonen.

Steiermark

  • Haus für Musik & Musiktheater MUMUTH © KUG.A.Wenzel Haus für Musik & Musiktheater MUMUTH © KUG.A.Wenzel
  • Die Murinsel in Graz am Abend. © Graz Tourismus Die Murinsel in Graz am Abend. © Graz Tourismus
  • Joanneum Quarter © Graz Tourismus  / Harry Schiffer Joanneum Quarter © Graz Tourismus / Harry Schiffer
  • De bibliotheek van Stift Admont, Steiermark © Österreich Werbung / Gerhard Trumler De bibliotheek van Stift Admont, Steiermark © Österreich Werbung / Gerhard Trumler

Kunstenaars op het spoor
Een bijzonder aantrekkelijk uitgangspunt voor een architectonische ontdekkingsreis is het Ausseerland in het Steiermarkse deel van het Salzkammergut. De mooie villa's met hun karakteristieke veranda's hebben nog precies dezelfde charme als in de keizertijd. Een goede gelegenheid om deze juwelen van bouwkunst te bekijken en meer te weten te komen over de toenmalige kunstenaars, is de 'Via Artis'. Deze route begint bij het Kurhaus resp. Literatuurmuseum Altaussee en leidt bijvoorbeeld naar de villa in de voormalige koninklijke tuin, waar Friedrich Torberg zijn boeken schreef.

Als we het over de architectuur van een regio hebben, mogen we de sacrale gebouwen niet vergeten. Vooral niet als ze zo indrukwekkend zijn als de benedictijnerabdij Stift Admont. Het grootste nog bestaande klooster van Steiermark bevat ook de grootste kloosterbibliotheek ter wereld. De wereldberoemde basiliek in het pelgrimsoord Mariazell daarentegen, is een volmaakte combinatie van gotiek en barok.

Op Graz raak je nooit uitgekeken
Het is in Graz uitstekend gelukt een brug te slaan tussen het verleden en de toekomst, tussen traditioneel en modern. Een reusachtig, blauw schitterend gebouw heeft zich hier tussen de middeleeuwse huizen van de oude binnenstad geperst. Het Grazer Kunsthaus, dat ook wel liefkozend 'Friendly alien' genoemd wordt, is een van de vele voorbeelden van de moedige bouwkunst in Graz. Het 'eiland in de Mur' van de New Yorkse kunstenaar Vito Acconci is een halfopen mosselschelp die zijn bezoekers midden in de Mur ontvangt. Het 'Mumuth' - gebouw voor muziek en muziektheater - is gehuld in een monochroom net van geweven metaal. En in de botanische tuin vormen de moderne broeikassen van Volker Giencke een bizar contrast met de elegante villa's van de daar omheen liggende wijk.

Graz kan zich beroemen op de grootste middeleeuwse binnenstad van Europa. De speelse gevels van de huizen in Graz en de kronkelige straatjes veranderen elke stadswandeling in een speurtocht door alle tijdperken in de bouwkunst. Een andere blikvanger is Schloss Eggenberg, een echt juweel van barokke bouwkunst. Als je van musea houdt, kun je beter meteen een paar dagen extra plannen, want het nieuwe Joanneumsviertel heeft nogal wat te bieden.

De wijnmakers bieden onvergetelijke wijnervaringen Er is hier nog zoveel meer te zien. Bijvoorbeeld langs de Schlösserstraße, die 17 burchten en kastelen met elkaar verbindt. Hier vandaan kom je in het Steirische wijngebied, in het zuidelijkste deel van Steiermark. Ook hier gaan traditioneel en modern hand in hand. Behalve de gezellige klassieke wijnterrassen, zoals bij het idyllisch gelegen Winzerhaus Kogelberg in Kaindorf, vind je steeds vaker de nieuwe, moderne wijnmakerijgebouwen, waarin de traditionele kunst van het wijnmaken op een moderne manier gepresenteerd wordt - zoals in de wijnkelder van de Familie Sabathi in Leutschach.

Architectuur in de thermen
Als je de verwennerijen van een wijnproeverij wilt combineren met een aangenaam bezoek aan een spa, moet je in het Loisium Wein & Spa Resort in Ehrenhausen zijn. De karakteristieke houten gevel met zijn heldere belijning getuigt meteen al van de geslaagde wisselwerking tussen architectuur en natuur. Die is ook bij het Rogner Bad Blumau op een indrukwekkende manier tot stand gebracht, maar dan met volledig andere architectonische elementen: het heeft een speelse, fantasierijke vormgeving en vormt met zijn ronde vormen en bonte gevels een levend totaalkunstwerk met de omringende akkers en weilanden. De ideale plek om alle indrukken van de architectonische ontdekkingsreis nog eens de revue te laten passeren – en om in gedachten de volgende route al te plannen.

Karinthië

  • Die Kärntner Künstlerstadt Gmünd © Künstlerstadt Gmünd / a Die Kärntner Künstlerstadt Gmünd © Künstlerstadt Gmünd / a
  • Das Steinhaus am Ossiacher See © Kärnten Werbung / Tine Steinthaler Das Steinhaus am Ossiacher See © Kärnten Werbung / Tine Steinthaler
  • Schloss Porcia in Spittal an der Drau © Österreich Werbung / Gerhard Trumler Schloss Porcia in Spittal an der Drau © Österreich Werbung / Gerhard Trumler
  • Festival Carinthischer Sommer im Stift Ossiach © Carinthischer Sommer / Markus Siber Festival Carinthischer Sommer im Stift Ossiach © Carinthischer Sommer / Markus Siber
  • Schlosshotel Velden am Wörthersee © Falkensteiner Hotels & Residences Schlosshotel Velden am Wörthersee © Falkensteiner Hotels & Residences

Schitterende villa's
Andere meren zijn dan misschien wel stemmiger of romantischer, maar de Wörthersee blijft toch de ster onder de Karinthische meren. Dat het niet sinds een aantal decennia, maar al sinds het begin van de 20e eeuw een geliefde ontmoetingsplaats is voor de rijken en de schoonheden van de wereld, is te zien aan een groot aantal schitterende villa's aan het meer, die in die tijd gebouwd zijn. Het best bewaard gebleven villacomplex uit die periode bevindt zich aan de noordelijke oever van het meer in Pörtschach, en bevat onder andere Villa Wörth. De speelse loggia's, terrassen, gevels en hoektorens van de villa, die ook bekendstaat onder de naam 'Wörtherschlössl', zijn vormgegeven in neorenaissancestijl.

Een voorbeeld dat laat zien hoe belangrijk de representatieve functie van deze villa's was, wordt gevormd door Villa Miralago: de naar het meer gerichte gevel met twee symmetrische erkers is uiterst luxueus en artistiek uitgevoerd. Daarentegen doet het kleine houten botenhuis van de villa, met zijn achthoekige, paviljoenachtige structuur, juist romantisch aan – het is een mooi voorbeeld van het toenmalige houtbewerkersambacht. Het botenhuis van Villa Schnür is een bezienswaardigheid vanwege zijn uitbundige vormgeving met twee etages en vanwege de pittoreske ligging: het staat op palen in het water en is door middel van een houten steiger verbonden met de oever van het meer.

De charme van de villa's aan de Wörthersee ontdek je het best vanaf het water. Mocht je nog tijd hebben dan kun je aanleggen in Klagenfurt en een wandeling maken naar de bezienswaardige gebouwen van de stad, met name naar het in jugendstil gebouwde Stadstheater.

Als je in een van de eerbiedwaardige slothotels aan het meer logeert, ervaar je de historische flair. Schlosshotel Leonstain in Pörtschach stamt uit 1492 en is daardoor een van de oudste gebouwen aan het meer. Schlosshotel Velden is zelfs een tv-ster: aan het begin van de jaren 1990 werd het imposante gebouw gebruikt als decor voor de populaire tv-serie 'Ein Schloss am Wörthersee'. Het zal niemand verwonderen dat het drie etages tellende renaissancegebouw, met zijn vier kenmerkende hoektorens en met vele acteurs de show gestolen heeft.

Een van de meest bijzondere gebouwen van Oostenrijk
Ook aan de oevers van de Ossiachersee kun je je niet alleen met zwemmen vermaken, maar ook met de architectuur. Het ongeveer duizend jaar oude Stift Ossiach is in 2009 gesaneerd, verbouwd en uitgebreid. Tijdens de jaarlijkse culturele evenementen wordt de semitransparante gevel spectaculair verlicht.

Recht daar tegenover, aan de andere kant van het meer, bevindt zich een architectonisch juweel, dat bij de bevolking lange tijd zeer gemengde gevoelens opriep vanwege zijn bizarre uiterlijk: het 'Steinhaus' van Günter Domenig in Steindorf is een van de meest bijzondere gebouwen van Oostenrijk en geldt tegenwoordig als een van de belangrijkste sleutelwerken van de deconstructivistische architectuur. De gegroefde veelhoeken van staal, glas en beton staan voor de omringende berg- en rotsformaties, maar ook voor de uiteenvallende architectuur in het landelijke gebied.

Kunstenaars wekken de geschiedenis tot leven
Een half uur rijden met de auto hier vandaan ligt de schilderachtige Millstätter See. Naast Stift Millstatt, waar in de historische gebouwen veel culturele evenementen plaatsvinden, noemen we hier vooral Schloss Porcia in Spittal an der Drau: het palazzo uit de 16e eeuw is een van de mooiste renaissancegebouwen ten noorden van de Alpen.

Vlakbij ligt nog een bijzondere attractie in de middeleeuwse cultuurstad Gmünd: 's zomers kun je als gast ervaren, hoe internationale moderne kunstenaars de historische gebouwen, pleinen en straatjes met hun kunst tot leven brengen. Ook in Friesach, de oudste stad van Karinthië, kun je de sporen van de middeleeuwen volgen: de goed bewaard gebleven historische gebouwen en de fortificatie van de stad met de stadsgrachten worden tijdens evenementen, zoals de Burghofspiele, perfect in scène gezet. Friesach ligt trouwens aan de Metnitz, Gmünd aan de Malta en Lieser. Hier in Karinthië staan zo goed als alle gebouwen dicht bij het water.

Niederösterreich

  • Landesmuseum © LaMuseum / Lackinger Landesmuseum © LaMuseum / Lackinger
  • Entrance to Loisium in Lower Austria © Österreich Werbung / Udo Bernhart Entrance to Loisium in Lower Austria © Österreich Werbung / Udo Bernhart
  • Grafenegg Festival © Alexander Haiden / Alexander Haiden Grafenegg Festival © Alexander Haiden / Alexander Haiden
  • De Aggstein ruine in de Wachau © Österreich Werbung /  Popp-Hackner De Aggstein ruine in de Wachau © Österreich Werbung / Popp-Hackner

Gebouwen uit het verleden
Als de opkomende zon het benedictijnerklooster Stift Melk verlicht, lijkt het wel of er een kolossaal en beeldschoon monument tot leven gewekt wordt. Stift Melk is het grootste nog bestaande barokke gebouw van Oostenrijk en vormt het beeldmerk van de Wachau, sinds 2000 deel van het UNESCO-wereldcultuurerfgoed. Een van de mooiste cultuurlandschappen ter wereld ligt hier aan je voeten.

Steile, trapsgewijs verlopende wijnbergen kenmerken het landschap. Voor een deel kunnen de wijnboeren ze, vanwege de ligging van de hellingen, alleen met de hand bewerken. Tijdens de 'abrikozenlente', de 'Marillen-Frühling' in de Wachau, bloeien de abrikozenbomen langs de Donau en verspreiden dan een heerlijke geur.

Het wordt in de Wachau echt interessant, wanneer je de vele verbazingwekkende gebouwen uit het verleden bezoekt. Zoals de ruïnes Aggstein en Dürnstein. Of de laatgotische parochiekerk van Spitz. U herkent Stift Dürnstein al van verre aan de markante blauw-witte toren.

Extravagante kunst in een historische omgeving
Dat staat je in Krems te wachten. Hier zijn extravagante kunstenaars aan het werk. Dat begint al bij het nieuwe Donau-scheepsstation Krems-Stein, ook wel de 'toegangspoort naar de Wachau' genoemd. Daarom heeft het scheepsstation de vorm gekregen van een buitenmaatse metalen poort. Niet ver daar vandaan combineert de Kunsthalle modern met traditioneel: op de plaats waar zich in de 19e eeuw een grote tabaksfabriek bevond, wordt tegenwoordig moderne kunst gepresenteerd. Ook het tegenoverliggende Karikaturmuseum is modern. Deze hedendaagse architectuurprojecten hebben een bijzonder effect op de historische gebouwen. De Steinertor verbeeldt de toegang naar het bouwkundige culturele erfgoed van de stad, waartoe met name de Dominikanerkirche en de Gozzoburg op de Hohe Markt behoren. Die laatste is een van de belangrijkste middeleeuwse stedelijke gebouwen van deze deelstaat.

Niet ver hier vandaan ligt de deelstaathoofdstad St. Pölten. Door de nieuwe, ultramoderne wijk waar de regeringsgebouwen zich bevinden heeft de nog jonge deelstaathoofdstad haar identiteit behouden, net als door het aangrenzende culturele gebied. Het Landesmuseum doet bovendien speels aan, het opvallende golfdak bij de hoofdingang is een echte blikvanger. Het Festspielhaus, een buitenissig glazen complex, vormt een architectonische tegenpool met de St. Pöltner Dom, het meest karakteristieke bouwwerk van de stad.

Wijn is niet alleen wijn, het is ook een ervaring
Buiten de stad vermengen idylle en moderne architectuur zich tot een fascinerende wijnervaring, in het Loisium in Langenlois. Het wijnmuseum, ontworpen door de Amerikaanse architect Steven Holl, is een extravagant gebouw, dat desondanks stevig verankerd ligt in het natuurlijke, eeuwenoude wijngebied. Hier voel je dat wijn niet zomaar wijn is, maar een authentieke ervaring midden in de natuur. Ook in Grafenegg, slechts enkele kilometers hier vandaan, zijn culturele ervaringen te beleven. Deze plaats heeft zich een naam verworven als centrum voor openluchtfestivals. Het imposante toneel, dat de vorm heeft van een sculpturale 'wolkentoren', is een echte publiekstrekker.

Bezoek ook eens de barokke kastelen van Marchfeld of Stift Klosterneuburg. Een zonsopgang in de kloostertuin van Stift Klosterneuburg is een avontuur voor de zintuigen, maar nu aan de andere kant van Niederösterreich. Zoveel valt er te beleven op de korte route tussen Melk en Klosterneuburg.

Burgenland

  • Schloss Esterhazy © Burgenland Tourismus / Peter Burgstaller Schloss Esterhazy © Burgenland Tourismus / Peter Burgstaller
  • Burg Lockenhaus bei Nacht © Burg Lockenhaus Burg Lockenhaus bei Nacht © Burg Lockenhaus
  • Mole West aan de Neusiedlersee © Österreich Werbung / Andreas Hofer Mole West aan de Neusiedlersee © Österreich Werbung / Andreas Hofer
  • Burcht Forchtenstein in Burgenland, Oostenrijk © Österreich Werbung /  Markowitsch Burcht Forchtenstein in Burgenland, Oostenrijk © Österreich Werbung / Markowitsch

Wijnmakerijen met bezienswaardige midden in de natuur
Wijnliefhebbers en architectuurfans kunnen hun hart ophalen tijdens een rondreis door de wijnbouwgebieden van het zonnige Burgenland. De laatste jaren besteden steeds meer wijnmakers in het Burgenland aandacht aan een bouwstijl die de eeuwenoude kunst van het wijnmaken in een modern en elegant jasje steekt.

Weingut Hillinger is hier een goed voorbeeld van: het heeft een spectaculaire bouwstijl, maar is letterlijk geïntegreerd in de omgeving. Om het voordeel van de ligging op de heuvel te behouden, werd een groot deel van het gebouw diep in de helling ingegraven en met wijnstokken beplant. Het zichtbare deel, met de kubusvormige proeflounge, rust op een slanke staander en lijkt zo wel boven de grond te 'zweven'. Door het grote panoramavenster heb je een weids uitzicht over de wijngaarden en het Leithagebergte. Overal waar dat kon, werd bij het ontwerp rekening gehouden met de natuur. Acht piramidevormige lichtkoepels zorgen bijvoorbeeld voor natuurlijk licht in de onderaardse productiehal, een van de modernste van Europa.

Veel traditionele wijnbouwbedrijven kregen geen nieuwbouw, maar werden op een kunstzinnige manier uitgebreid – dat gebeurde ook bij Weingut Heinrich in Gols. De productiehal waar de wijn gemaakt wordt, maakt ondanks zijn afmetingen een lichte indruk; door een aantal goed doordachte details is het gebouw ook charmant gebleven: het ver uitspringende dak van de hal zorgt dat er veel plaats is voor extra opslag- en werkruimte in de open lucht; door de natuurlijke ventilatie heeft het interieur minder last van extreme temperatuurwisselingen.

Heerlijke wijn, indrukwekkende architectuur, adembenemend uitzicht
Als je de internationaal bekroonde wijnen uit het Burgenland niet meteen ter plaatse wilt proeven, kun je ook kiezen uit een groot aantal aantrekkelijke alternatieven – waarbij je voortdurend begeleid wordt door moderne architectuur: het kubusvormige, van veel glas voorziene gebouw van 'Mole West', pal aan de oever van de Neusiedler See, wordt in zijn geheel door water omgeven. Niet alleen het terras ligt in de zon, maar ook het op het zuiden gerichte interieur van het gebouw. Zowel binnen als buiten geniet je hier van een spectaculair uitzicht over het enorme steppemeer.

Overnachten in het Burgenland: innovatief of nostalgisch?
Na een dag vol indrukken wordt het tijd om aan overnachten te denken – en ook dan valt er veel te kiezen: kies je voor modern design zoals bij de Wohnothek am Ratschen – of voor de kenmerkende Pannonische bouwwijze zoals je die bijvoorbeeld vindt bij de deelnemende bedrijven van Pannonisch Wohnen? Beide hebben hun eigen charme: aan de ene kant innovatieve woonkunst in de vorm van kubusvormige vakantiewoningen die op natuurlijke wijze gebouwd zijn, met een loft-achtig interieur en heel veel hout. Aan de andere kant de nostalgische charme van dikke plafondbalken, veel onverwachte hoekjes en witgekalkte muren. Het Franz Liszt Konzerthaus in Raiding is trouwens een bijzonder goed voorbeeld van moderne architectuur tussen de traditionele, typisch Pannonische gebouwen: in de ontwerpfase werd rekening gehouden met het kleine, sobere geboortehuis van de componist en met de dorpse structuur. Het bescheiden, symmetrische gebouw past met zijn rustige witte vlakken naadloos in de omgeving, en royale glazen oppervlakken in de gevel op de begane grond laten de grenzen tussen binnen- en buitenruimte vervagen.

Land van burchten
Ondanks al die moderne architectuur mag je natuurlijk niet vergeten ook een van de historische burchten van deze deelstaat te bezoeken – bijvoorbeeld Burg Forchtenstein, Burg Lockenhaus of Burg Güssing. Schloss Esterhazy is een van de mooiste barokke kastelen van Oostenrijk en het heeft – hoe kan het ook anders – ook een eigen wijngaard. En daarmee is de cirkel weer rond: met een glas rode wijn, liefst van de hier verbouwde blaufränkisch-druif, en met veel nieuwe indrukken in je hoofd.

Wenen

  • Staatsopera in Wenen © Österreich Werbung / Viennaslide Staatsopera in Wenen © Österreich Werbung / Viennaslide
  • Museumquartier in Wenen © MuseumsQuartier / Daniel Gebhart de Koekkoek Museumquartier in Wenen © MuseumsQuartier / Daniel Gebhart de Koekkoek
  • Schoenbrunn palace with Gloriette in back © Österreich Werbung / Julius Silver Schoenbrunn palace with Gloriette in back © Österreich Werbung / Julius Silver

Jugendstilgebouwen binnen het moderne U-bahnnetwerk
Als je 's morgens vroeg langs het Donaukanaal wandelt, geniet je niet alleen van de eerste zonnestralen. Je voelt hier ook de erfenis van de belangrijkste architect van Wenen. Langs de weg krijg je een eerste indruk van de beroemde jugendstilarchitectuur van Otto Wagner: de U-bahnstations Roßauer Lände en Friedensbrücke werden in het begin van de 20e eeuw gebouwd naar ontwerpen van deze invloedrijke stedenbouwkundige.

Traditioneel en modern
In het historische centrum van Wenen staan de traditionele en moderne architectuur op bijzondere wijze naast elkaar. Aan de ene kant bijvoorbeeld de gotische Stephansdom. Daar tegenover het moderne Haas Haus, dat helemaal uit glas en staal bestaat. Dan de Hofburg, het keizerlijke, luisterrijke centrum van de Donaumonarchie. Vis-à-vis het Looshaus, een van de symbolen van de Wiener Moderne. Niet ver daarvandaan vinden we de wereldberoemde Staatsopera. Daarnaast het Albertina, dat niet alleen een van de grootste grafische collecties ter wereld herbergt, maar dat ook opvalt door de Soravia Wing - een opmerkelijke, moderne constructie van glas en staal, die een zwevend afdak vormt.

Huiskamer – midden in Wenen
Tijdens een wandeling tussen het Kunsthistorisch museum en het Natuurhistorisch museum herken je direct het keizerlijke verleden. Daar vlakbij kun je een bijzondere mengeling van geschiedenis en de moderne tijdsgeest bewonderen. We hebben het natuurlijk over het MuseumsQuartier. Het complex, dat 100 jaar geleden nog deel uitmaakte van de keizerlijke hofstallen, werd met behulp van moderne architectuur tot nieuw leven gewekt. De binnentuin heeft nu de vorm van een moderne, stedelijke huiskamer gekregen, omringd door historische en moderne gebouwen zoals het Leopold Museum en het Museum voor moderne kunst. Het MuseumsQuartier is daardoor een van de levendigste plekken in Wenen. Hier kom je om te ontspannen, om te kletsen of om van de kunst en de avondzon te genieten.

Een smeltkroes van bouwstijlen
De omgeving van de Karlsplatz vormt een smeltkroes van verschillende bouwstijlen: de Secession aan de Friedrichstraße is een van de belangrijkste jugendstilgebouwen in Wenen. De barokke Karlskirche aan de Karlsplatz vormt weer een contrast met de wereldberoemde Wiener Musikverein, die er vlak naast staat.

Dat Wenen zo veel culturen in zich verenigt, is te danken aan het grootse verleden van de stad. De erfenis van het Habsburgse Rijk is terug te vinden in talrijke keizerlijke gebouwen, waaronder twee bijzonder indrukwekkende slotcomplexen: het schitterende Schloss Schönbrunn met de uitgebreide kasteeltuin en de Gloriette was vroeger de zomerresidentie van het keizerlijk hof. Ook Schloss Belvedere, de voormalige residentie van de Oostenrijkse veldheer Prins Eugène von Savoyen, vormt met zijn schitterende vertrekken en het uitnodigende park ook een indrukwekkend voorbeeld van de keizerlijke architectuur.

Afsluiten met de Weense 'huiswijn'
Als je meer van modern houdt, is Donau City de juiste plek voor jou. De wijk wordt ook wel 'Vienna DC' genoemd. Hier rijzen glazen torens hoog op naar de hemel, hier bevind je je in het moderne centrum van Wenen waar de moderne architectuur, met glas, staal en beton regeert. Sluit je dag af met bijvoorbeeld een heerlijk glas wijn. Wenen heeft het voorrecht, dat het eigen wijngaarden heeft en dus ook over eigen Weense 'huiswijn' beschikt. En dat in combinatie met een architectonisch uitstekende wijncultuur. De laatste stop voor vandaag wordt dus: Wien-Floridsdorf, in Weingut Christ of Weingut Wieninger.

Proost!

Grootste musea Oostenrijk

Treinreis plannen

Copright foto's

Het doel van de twee websites www.austria.info en www.austriatourism.com is het promoten van Oostenrijk als vakantiebestemming.