Szukaj
    • Aktorka Hedy Lamarr, dziewczyna na księżycu, 1943 rok
      media_content.tooltip.skipped

    Hedy Lamarr – najpiękniejsza kobieta na świecie oraz zdobywczyni „technicznego Oscara”

    Hedy Lamarr, a właściwie Hedwig Kiesler, bo tak brzmi jej prawdziwe imię i nazwisko, okazała się nie tylko gwiazdą ze szklanego ekranu, ale też wynalazczynią, której udało się opracować metodę rozproszenia widma z przeskokiem częstotliwości. System ten stosowany jest po dziś dzień w technice komunikacji bezprzewodowej, na przykład w technologii bluetooth.

    Hedy Lamarr w "The Heavenly Body", 1944 rok

    Hedy Lamarr

    media_content.tooltip.skipped
    • Żyła w latach:
      1914 – 2000
    • Mieszkała w:
      Wiedniu, Paryżu, Londynie, Nowym Jorku, Los Angeles
    • Skandal zawodowy:
      W 1933 roku pierwsza naga scena w historii kina w filmie „Ekstaza”
    • Ucieczka:
      W 1937 roku wyjechała do Nowego Jorku
    • Wynalazek:
      W 1942 opracowała metodę rozpraszania widma z przeskokiem częstotliwości

    Najpiękniejsza kobieta na świecie

    Już jako młoda dziewczyna, urodzona w 1914 roku w Döbling w Wiedniu Hedwig Eva Maria Kiesler lubiła eksperymentować. Dorastała w rodzinie mieszczańskiej o ambicjach kulturalnych, a swą miłość do filmu odkryła bardzo wcześnie. I zdarzyło się tak, że już jej start w biznesie filmowym, który nastąpił gdy Hedwig miała zaledwie 19 lat, zapisał się w annałach kinematografii. To za sprawą sceny nagości na dużym ekranie w czeskim filmie artystycznym pod tytułem „Ekstaza”, który wywołał wówczas niemały skandal. Później Hedwig zagrała jeszcze „Sissy” w Theater an der Wien. W 1933 roku aktorka poślubiła starszego, bardzo o nią zazdrosnego producenta broni Fritza Mandla, od którego w 1937 roku uciekła do Nowego Jorku. Za radą szefa wytwórni filmowej MGM Louisa B. Mayera zmieniła imię i nazwisko na Hedy Lamarr. Lansowana jako „najpiękniejsza kobieta świata” Lamarr nie zdołała co prawda uwieść publiczności kunsztem aktorskim, jednak jej europejski, androginiczny styl w późnych latach trzydziestych był kopiowany nawet przez jej koleżanki aktorki. Na wzór Lamarr panie farbowały sobie włosy na czarno i ścinały krócej, z przedziałkiem pośrodku. Podobnie jak ona nosiły kapelusze, turbany i chustki. Ani jednak film „Algier”, ani kostiumowa produkcja „Samson i Dalila” w reżyserii Cecile’a B. DeMille’a nie przyniosły jej długotrwałego sukcesu. Faktem jest jednak, że skutecznie podbijała serca zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Podczas gdy mężczyźni marzyli o tym, żeby się z nią ożenić, co zresztą sześciu z nich się udało, kobiety lubiły naśladować jej styl. To wszystko jednak najwyraźniej jej nie wystarczało. Hedy Lamarr pragnęła czegoś więcej.

    „Lady Bluetooth”

    Hedwig Kiesler – artystka i matka trojga dzieci, oprócz kariery aktorskiej, później prawie całkiem zapomnianej, realizowała się także w na polu wynalazków technicznych. To one, co może nieco dziwić, zaczęły interesować ją najbardziej.

    Wspólnie z kompozytorem muzyki eksperymentalnej George’em Antheilem, który podobnie jak ona szukał szczęścia w USA, opatentowała w 1942 roku system rozpraszania widma z przeskokiem częstotliwości, który dzisiaj (w nieco zmienionej formie) jest stosowany w technice komunikacji bezprzewodowej, na przykład w technologii Bluetooth.

    W 1997 roku nasza bohaterka otrzymała za to osiągnięcie „technicznego Oskara” czyli EEF-Pioneer-Award. Lamarr zmarła w 2000 roku, jako aktorka raczej zapomniana, ale jako „Lady Bluetooth” jest znana do dzisiaj. Na wiedeńskim Cmentarzu Centralnym Hedy Lamarr ma swój grobowiec honorowy.

    Metoda rozpraszania widma z przeskokiem częstotliwości

    Jak już zostało wspomniane, w 1942 roku Hedy Lamarr wspólnie z amerykańskim kompozytorem George’em Antheilem opracowała dla aliantów metodę rozpraszania widma z przeskokiem częstotliwości, służącą do sterowania torpedami. Ale jak powstała metoda, której sama nazwa brzmi dość skomplikowanie? W jaki sposób była i jest wykorzystywana? Dzięki zmieniającym się częstotliwościom sygnały radiowe były trudne do zlokalizowania i odporne na zakłócenia. Ten szczególny sposób transmisji danych stał się podstawą dla rozwoju późniejszej telekomunikacji, w tym technologii Bluetooth. Jak doskonale wiemy, technologia Bluetooth została opracowana w celu umożliwienia przesyłania danych pomiędzy różnymi urządzeniami na małe odległości. Każde urządzenie ma zarówno jednostkę nadawczą, jak i odbiorczą, które umożliwiają przesyłanie danych w dwie strony. Dodatkowo każde urządzenie z technologią Bluetooth ma także 48-cyfrowy niepowtarzalny numer, który pozwala zidentyfikować owe urządzenie w sieci. Do transmisji danych służy obecnie tzw. pasmo ISM, wykorzystujące szerokości 2,402 GHz i 2,480 GHz. Ta szerokość dzieli się z kolei na 79 pasm o szerokości 1 MHz. Podczas transmisji częstotliwość nośna jest zmieniana pomiędzy tymi pasmami do 1600 razy na sekundę. I to jest właśnie tzw. metoda rozpraszania widma z przeskokiem częstotliwości.

    Inspiracja dla młodych naukowczyń

    Urodzona i wychowana w Wiedniu Hedy Lamarr, która zapisała się w historii kinematografii jako „najpiękniejsza kobieta świata”, dzisiaj znana jest przede wszystkim jako wynalazczyni technologii poprzedzającej znany nam standard bezprzewodowej komunikacji Bluetooth. Od 2018 roku miasto Wiedeń przyznaje nagrodę imienia Hedy Lamarr. Nie jest to jednak nagroda w dziedzinie sztuki aktorskiej, tylko wyraz uznania przeznaczony wyłącznie dla kobiet, które kształtują cyfrowy świat. W 2020 roku nagrodę imienia Hedy Lamarr otrzymała włoska badaczka Laura Nenzi. Pochodząca z Wenecji uczona zajmuje się informatyką i na Uniwersytecie Technicznym w Wiedniu, w Instytucie Inżynierii Komputerowej, bada logikę sztucznej inteligencji, aby objaśnić modele uczenia maszynowego i przewidzieć zachowanie systemów cyber-fizycznych. 

    Chcesz doświadczyć nauki? Wszystko znajdziesz tutaj:

    • Muzeum Techniki w Wiedniu
      media_content.tooltip.skipped
    • Ars Electronica Center w Linz
      media_content.tooltip.skipped
    • Muzeum Historii Naturalnej, widok z zewnątrz
      media_content.tooltip.skipped
    • Joanneumsviertel - Dzielnica Joanneum
      media_content.tooltip.skipped
    • Dom dla przyrody - fasada budynku
      media_content.tooltip.skipped
    • Dom dla natury, Muzeum Dolnej Austrii, St. Pölten / St. Pölten
      media_content.tooltip.skipped
    austria.info:

    Jest Pani laureatką nagrody imienia Hedy Lamarr. Co ciekawe, oprócz tego, że zajmuje się Pani nauką, to w wolnym czasie uprawia także aktorstwo? Wiele Was łączy.

    Laura Nenzi:

    Tak, to prawda, ale do tej pory ściśle rozdzielałam te dwie dziedziny – podobnie jak Hedy Lamarr (śmieje się). Muszę jednak przyznać, że ze względu na moje włoskie pochodzenie tutaj w Wiedniu raczej nie chodziłam do teatru. Często natomiast bywałam w operze.

    austria.info:

    Dlaczego Pani zdaniem nagroda, przeznaczona wyłącznie dla kobiet nauki, jest tak ważna? Czy kobietom jest w „tym świecie” trudniej?

    Laura Nenzi:

    Uważam, że dyskryminacja w technice zaczyna się wcześniej, niż w życiu zawodowym. Dzieje się to już w dzieciństwie, kiedy dziewczynkom podsuwa się zupełnie inne zabawki niż chłopcom, dlatego tak ważne jest pokazywanie dobrych przykładów i inspirowanie młodych dziewczyn, by realizowały swoje pasje. Także te związane z nauką.

    austria.info:

    Pochodzi pani z Wenecji, zawodowo podróżuje Pani pomiędzy Wiedniem a Triestem. W jakich miejscach Wiedeń przypomina Pani Włochy?

    Laura Nenzi:

    Są to bez wątpienia winiarnie. W Trieście także są osmice, czyli lokale, w których podaje się wino własnej produkcji. Podobnie jak w Wiedniu z czasów cesarstwa, tak i tam z 1784 roku pochodzi przyznane chłopom prawo do sprzedawania wina własnej produkcji. Podaje się do niego specjalności regionalnej kuchni.

    austria.info:

    Co Pani najbardziej ceni w Wiedniu?

    Laura Nenzi:

    W Wiedniu przede wszystkim uwielbiam to, że spotkać tu można ludzi z całego świata. To wspaniałe i niezwykle inspirujące.

    austria.info:

    Gdzie można panią spotkać w Wiedniu?

    Laura Nenzi:

    Jest kilka takich miejsc, w których pojawiam się dość często. To na przykład moje ulubione muzeum, którym jest Muzeum Leopoldów. Bardzo lubię ogrody Burggarten. Chętnie chodzę też do kawiarni Vollpension w pobliżu Uniwersytetu Technicznego i do Café Schopenhauer.

    To mogłoby Cię również zainteresować

    •                     Widok na Wiedeń nocą
      media_content.tooltip.skipped

      Wiedeń

      Imponująca oferta kulturalna, niesamowite atrakcje turystyczne oraz sympatyczny nastrój wiedeńskich kawiarenek i lokali Heuriger sprawiają, że Wiedeń cieszy się sympatią całego świata. 
      Poznaj Wiedeń!
    •                     Swarovski Kristallwelten w Wattens
      media_content.tooltip.skipped

      Nowoczesna architektura muzeów i galerii

      Muzea w Austrii kuszą odwiedzających nie tylko interesującymi zbiorami, lecz również swoją niezwykłą architekturą. Światowej sławy projektanci usiali całą Austrię supernowoczesnymi budynkami, które dopełniają obrazu miast i miasteczek.
      Nowoczesna architektura

    Artykuły tematycznie powiązane

    •                     Kitzbühel, jezioro Schwarzsee zimą
      media_content.tooltip.skipped

      Malarz ośnieżonych górskich szczytów, narciarzy i wiejskiego życia. Alfons Walde i jego związek z tyrolskim Kitzbühel.

      W tym roku miasto ukochane przez Alfonsa Walde obchodzi swoje 750. urodziny (prawa miejskie nadano mu w 1271 roku).
      Więcej o Alfonsie Walde i Kitzbühel
    •                     Gosausee-Dachstein
      media_content.tooltip.skipped

      Kraina jezior, gór i uroczych wiosek. Rajski Salzkammergut jak z obrazów Georga Waldmüllera.

      Na przełomie XVIII i XIX wieku potrzeba kontaktu z naturą wykreowała nowy styl życia, nie tylko wśród mieszczan uosabiających ówcześnie panującą kulturę biedermeieru, ale również wśród artystów: malarzy, muzyków, pisarzy, poetów, a nawet naukowców.
      O twórczości Georga Waldmüllera
    media_content.tooltip.skipped